صفحه اصلی / مقالات / اقتصادی

اقتصادی

خمس و جزیه در اسلام

خمس منبع دیگر درآمد مالیاتی بیت المال خمس است که با نزول آیه چهلم و یکم سوره انفاق تشریع شد: وَ اعْلَمُوا أَنَّمَا غَنِمْتُمْ مِنْ شَیْ‌ءٍ فَأَنَّ لِلَّهِ خُمُسَهُ وَ لِلرَّسُولِ وَ لِذِی الْقُرْبَى وَ الْیَتَامَى وَ الْمَسَاکِینِ وَ ابْنِ السَّبِیلِ إِنْ کُنْتُمْ آمَنْتُمْ بِاللَّهِ وَ مَا أَنْزَلْنَا عَلَى عَبْدِنَا یَوْمَ الْفُرْقَانِ یَوْمَ الْتَقَى الْجَمْعَانِ وَ اللَّهُ عَلَى کُلِّ شَیْ‌ءٍ …

مشاهده

موارد مصرف وجوه بیت‌المال در اسلام

اقداماتی که در صدر اسلام در جهت توسعه اقتصادی و افزایش اشتغال و تولید توسط پیامبر عظیم الشأن و خلفای راشدین انجام گرفت، دو گونه بود. نوع اول شامل ارشاد و راهنمایی مردم برای آغاز فعالیتهای جدید اقتصادی به تنهایی یا با تعاون سایر گروهها می‌باشد، بدون آن که از وجوه بیت‌المال مبلغی در این راه مستقیماً صرف شود. نمونه‌های …

مشاهده

ارزیابی کارکرد بازارهای صدر اسلام

نظر به اینکه در نظریه‌های علمی اقتصادی برای بازارها پیش از چهار ساخت تعریف نشده است، و در جهان خارج بازارها از ساختهای بسیار گوناگون و متنوعی برخوردارند و تعریف و تشخیص آنها با این چهار الگوی ایده‌آل قابل تطبیق نیست، اقتصاددانان به جای تعیین ساخت، به بررسی کارکرد آنها، می‌پردازند؛ زیرا هدف الگوهای چهارگانه نیز نشان دادن اموری نظیر …

مشاهده

ظرفیت اقتصاد تعاونی در توسعه‌ی اسلامی – ایرانی

اقتصاد تعاونی یکی از سه بخش اقتصاد در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران شمرده شده است. ظرفیت این بخش در رساندن جامعه‌ی فعلی به توسعه‌ی مطلوب اسلامی – ایرانی از دو بخش دیگر بیشتر است. در این نوشتار برای نشان دادن این مطلب، ابتدا جامعه‌ی مطلوب از منظر اسلام معرفی شد. جامعه‌ی مطلوب از منظر آموزه‌های اسلامی دارای پنج عنصر …

مشاهده

سیری بر نگرش الگوهای اقتصادی (مصرف) از دیدگاه غرب و اسلام

به انضمام الگوی اسلامی‌- ایرانی مصرف چکیده چالش‌ها و معضلات پیش‌روی جوامع بشری از دو منظر قابل تأمل و بررسی است: نخست آنکه انسان به واسطه‌ی افزون‌طلبی و زیاده‌خواهی که منشأ فطری دارد، معمولاً احتیاجاتش نامحدود و ارضاناپذیر است. در مقابل، با کمی‌ توجه و ملاحظه به پیرامون خود، مشاهده خواهیم کرد که منابع و امکانات قابل دسترس نیز محدود …

مشاهده

اوراق بهادار استصناع؛ مکمل بازار سرمایه ایران

بعد از اجرای موفق ایده بانکداری بدون ربا در بسیاری از کشورهای اسلامی، اندیشمندان مسلمان برای طراحی ابزارهای مالی اسلامی مطالعات گسترده‌ای در خصوص عقود شرعی و قابلیت آنها برای ابزارسازی انجام دادند تا ابزارهای مالی مناسبی جهت جایگزینی ابزار‌هایی چون اوراق قرضه – که مبتنی بر قرض با بهره و ربا هست – طراحی نمایند (پژوهشکده پولی و بانکی، …

مشاهده

نقش اوراق استصناع در تأمین مالی بخش مسکن

بعد از اجرای موفق ایده بانکداری بدون ربا در خیلی از کشور‌‌های اسلامی، اندیشمندان مسلمان به فکر طراحی ابزارهای مالی اسلامی نیز افتادند و برای این منظور مطالعات گسترده‌ای روی عقود شرعی و قابلیت آنها برای ابزارسازی صورت گرفت تا بتوان با استفاده از آنها ابزارهای مالی مناسب جهت جایگزینی ابزارهایی چون اوراق قرضه که مبتنی بر قرض با بهره …

مشاهده

اوراق بهادار استصناع (سفارش ساخت) ابزاری برای سیاست پولی

یکی از مهم ترین وظایف نظام بانکی کنترل و هدایت متغیر‌های اساسی اقتصاد کلام از طریق اجرای خردمندانه سیاست‌های پولی و تنظیم عرضه پول است. قانون عملیات بانکی بدون ربا نیز بر سامان دهی، کنترل و هدایت گردش پول و اعتبار به عنوان وظیفه نظام بانکی تأکید دارد. بانک‌های مرکزی برای اجرای سیاست‌های پولی و دستیابی به اهدافی نظیر دستیابی …

مشاهده

عملیات بازار باز از طریق اوراق استصناع «مشکلات و راه حل ها»

قانون عملیات بانکی بدون ربا (بهره) برای نظام بانکی کشور اهدافی نظیر استقرار نظام پولی و اعتباری بر مبنای حق و عدل با ضوابط اسلامی به منظور گردش صحیح پول و اعتبار در جهت سلامت و رشد اقتصاد کشور، فعالیت در جهت تحقق اهداف و سیاست‌ها و برنامه های اقتصادی دولت با ابزارهای پولی و اعتباری و حذف ارزش پول …

مشاهده

مدل‌های عملیاتی اوراق اجاره به شرط تملیک

بعد از اجرای موفق ایده‌ی بانکداری بدون ربا در بسیاری از کشور‌های اسلامی، اندیشمندان مسلمان به فکر طراحی ابزارهای مالی اسلامی نیز افتادند و برای این منظور مطالعات گسترده‌ای روی عقود شرعی و قابلیت آنها برای ابزارسازی صورت گرفت تا بتوان با استفاده از آنها ابزارهای مالی مناسب جهت جایگزینی ابزارهایی چون اوراق قرضه که مبتنی بر قرض با بهره …

مشاهده