پنجشنبه - ۱۳۹۷/۰۸/۲۴
صفحه اصلی >> مقالات >> فرق ضاله (page 2)

فرق ضاله

کتاب ملل و نحل شهرستانی در سیاقی اسماعیلی (۲)

کتاب الزینه ابوحاتم رازی (م ۳۲۲ هـ / ۳۴-۹۳۳م) سومین اثر اسماعیلی در ملل و نحل است که همانند دو کتاب قبلی، خصیصه های ویژه اسماعیلیّه، در بخش های فرقه نگاری آن دیده نمی شود. (۲) رازی اهل ری – در نزدیکی تهران امروزی – بود و در دوران خودش به عنوان یک داعی اسماعیلی شناخته می شد. کتاب الزینه …

مشاهده

کتاب ملل و نحل شهرستانی در سیاقی اسماعیلی (۱)

این مقاله درصدد است با توجه به مدارک جدیدی که پیروی شهرستانی را از فرقه نزاریه اسماعیلیّه نشان می دهد و همچنین با مقایسه کتاب ملل و نحل او با دیگر کتب متقدّم فرقه نگاری اسماعیلیّه در خراسان، برخی از ویژگی های ساختاری و محتوایی این کتاب را برجسته سازد. آگاهی از این ویژگی ها، از سویی این امکان را …

مشاهده

بررسی چگونگی شکل‌گیری فرقه‌های غالیان

غالیان، گروه هایی انحراف یافته از مسیر درست هدایت بودند که با عقاید خاص خود به تشکیل فرقه هایی پرداختند که نه از نظر سیاسی دوام یافت و نه از نظر فرهنگی، توانست بر افکار مهم آیین مسلمانی، فائق آید. شالوده ی اندیشه ی غالیان، بر ادعای نبوت و الوهیت امامان معصوم علیهم السلام قرار داشت و آنان مروجان عقاید …

مشاهده

بَریلویان- اهل سنت و جماعت

گروهی از عالمان دینی و پیروان آنان که در اصل از جنوب آسیا هستند و جهان‌بینی خود را به تعالیم احمدرضاخان بَریلوی (د. ۱۹۲۱) می‌رسانند. بریلویان خود را «اهل سنت و جماعت» می‌نامند و عنوان «بریلوی» را رد کرده و توهین‌آمیز می‌دانند، زیرا معنای ضمنی آن این است که عقاید آنان محلی و منحرف است نه جهانی و رایج. با …

مشاهده

اخباریه چه کسانی هستند؟

اَخباریه گروهی از فقهای امامیه هستند که منابع فقه را تنها قرآن و اخبار و احادیث امامان معصوم می‌دانند. از نظر آنها نیازی به شرح و تفسیر احادیث نیست و برای استنباط احکام فقهی باید مستقیما به اخبار و احادیث معصوم مراجعه نمود. به اعتقاد اخباریان همه احادیث کتب اربعه صحیح بوده و نیازی به بررسی صحت سند آن ها …

مشاهده

فرقه بُتریّه

بُتریّه (یا بَترِیّه/ اَبتَریّه) یکی از فرقه‌های زیدیّه، و پیرو کُتَیرنوّاء و حسن بن صالح بن حیّ بوده اند. سمعانی در الانساب، آن را «بَتری» ضبط کرده است. این ضبط شاید از آن جهت باشد که زیدبن علیّ بن حسین در حضور جمعی از پیشوایان این فرقه و در محضر امام باقر علیه السّلام خطاب به آنان فرمود: «بَتَرتُم اَمرَنا …

مشاهده

فرقه‌ی بِدعِیّه

بِدعِیّه یا بِدَعیّه، نام گروهی از خوارج است که اطلّاع مبسوط و دقیق از عقاید ایشان و کسی که این فرقه به او منسوب است، در دست نیست. سخنان بدعیّه مانند اَزارِقه است، جز آنکه‌ می‌گویند: نماز دو رکعت در بامداد و دو رکعت در شامگاه است، (۱) و از قرآن دلیل‌ می‌آورند که «وَأَقِمِ الصَّلاَهَ طَرَفَیِ النَّهَارِ وَزُلَفًا مِّنَ …

مشاهده

فرقه‌ی بُرغوثیه

پیروان محمّدبن عیسی کاتب، معروف به بُرغوث، معاصر ابوالهُذَیل علّاف معتزلی (حـ ۱۳۰- حـ ۲۳۰)، برغوثیه خوانده می‌شوند. به گفته‌ی ابن ندیم (۱) در شرح حال ابوجعفر محمّدبن عبدالله اسکافی، یکی از بزرگان معتزله، او در ۴۰ (یعنی ۲۴۰) وفات یافت و چون محمدبن عیسی بُرغوث این خبر را شنید سجده کرد، اما خود او نیز پس از شش ماه …

مشاهده

فرقه‌ی بَزیغیّه

بَزیغیّه (یا بَزیعیّه)، پیروان بَزیغ (یا بَزیع) بن موسی بوده اند. نام او در مقالات الاسلامیین اشعری و الفَرقُ بَینَ الفِرَق بغدادی و البَدءُ و التّاریخ مقدسی، با «غ» و در کتب شیعه و ملل و نحل شهرستانی با «ع» آمده است. اشعری (۱) بزیغیه را فرقه‌ی سوم از خطّابیّه و فرقه‌ی هشتم از غالیه یا غُلات خوانده است. به …

مشاهده

فرقه‌ی بَقلیّه

بَقلیّه (یا نَفلیّه)، نام گروهی از قرامطه در سواد کوفه در نیمه‌ی اول سده‌ی چهارم هجری بوده است. این گروه به نوشته‌ی مسعودی در التنبیه و الاشراف، (۱) در ۳۱۶ (در زمان خلافت مقتدر) به سواد کوفه مستولی شدند. نام گروه در این کتاب «بَقلیّه»، و در نسخه بدل های آن در پاورقی «النّقلیّه» و «النّفلیّه» است. در صِلَه التاریخ …

مشاهده