پنجشنبه - ۱۳۹۷/۰۹/۲۲
صفحه اصلی >> مقالات >> دین و اندیشه

دین و اندیشه

برهان، لازمه‌ی ذات توحید و بی‌برهانی، لازمه ذات شرک

در تشریح مضمون مشترک «حوامیم سبعه»، خدای سبحان در سوره‌ی مبارکه‌ی «حم فصلت»، فرمود؛ آنها که به وحی و ره‌آورد وحی، ایمان نمی‌آورند، و راه الحادی و شرک را، انتخاب می‌کنند، چون راه باطلی را طی کرده‌اند، و هدف یاوه‌ای را در سر پروراندند، و روز قیامت هم روز ظهور حق است، در قیامت از اینها می‌پرسند؛ اربابانتان که آنها …

مشاهده

خداشناسی پشتوانه جهان‌شناسی و انسان‌شناسی

بحث در مضمون مشترک «حوامیم سبعه» است. مهمترین محتوای مشترک این هفت سوره تبیین وحی و ضرورت وحی و تشریح ره‌آورد وحی است، و برجسته‌ترین ره‌آورد وحی، همانا اصول دین و معارف اولی آن است از قبیل توحید و نبوت و معاد. کیفیت استدلال بر توحید پروردگار متعالی را در یکی از این هفت سوره بنام «حم فصلت» مبسوطاً به …

مشاهده

توحید و شرک

پژوهشی مقایسه‌ای میان دیدگاه مکاتب اسلامی و دیدگاه جریان تکفیری چکیده مسأله‌ی توحید، از جمله مسایل اعتقادی مهمّی به حساب می‌آید که انسان را به دو گروه، مسلمان موحّد و کافر مشرک تقسیم می‌کند. آثار عملی که بر این تقسیم مترتّب می‌شود نقش گسترده‌ای را در زندگی اجتماعی ایفا می‌کند. بنابراین اندیشمندان مسلمان با اهتمام و دقّت زیاد به این …

مشاهده

برهان وجودی یا وجوبی؟

یکی از براهین مطرح در اثبات وجود خداوند (مخصوصاً در غرب مسیحی) «برهان وجودی» نام گرفته است (The ontological arguament). مُبدع اولیه‌ی این برهان «سنت آگوستین» بوده است، ولی در تاریخ فلسفه به علت آنکه «سنت آنسلم اسقف کلیسای کانتر بری» (۱۱۰۹-۱۰۳۳ میلادی) آن را تدوین و مطرح کرده، نام این برهان با «آنسلم» (Anselm, 1962, ch. II-IV) گره خورده …

مشاهده

شعارهای عاشورا (۳)

شعارهای امام حسین (علیه‌السلام) ۱. (عَلَی الاسلامِ السَّلامِ، اِذ بُلیَتِ الاُمَّهُ بِراعٍ مِثلِ یَزید). (۷۳) [هرگاه امّت (اسلام) به حاکمی همچون یزید مبتلا شود، باید با اسلام وداع نمود (و فاتحه‌ی اسلام را خواند.) ] ۲. (واللهِ لَو لَم یَکُن مَلجاً وَ لا مَأوی لَما بایَعتُ یَزیدَبنَ مُعاوِیَه.) (۷۴) «به خدا سوگند اگر هیچ پناهگاهی هم نباشد هرگز با یزید …

مشاهده

شعارهای عاشورا (۲)

اقسام شعارها شعارهای عاشورایی از جهات متعددی قابل تقسیم‌بندی است که در اینجا به برخی از این تقسیمات اشاره می‎کنیم: الف) شعارهای جمعی منظور از شعارهای جمعی، شعارهایی است که در صحنه‌ی عاشورا، زبان «حال» و زبان «قال» همه عاشورائیان بوده است. این نوع شعارها، بیان کننده‌ی ایده‌ی جمعی عاشورائیان بوده و فصل‌الخطاب و پیام روشنی برای یزید و یزیدیان …

مشاهده

شعارهای عاشورا (۱)

مقدّمه بخش عمده‌ای از اهداف، ایده‌ها، پیامها و آموزشهای مقدّس امام حسین (علیه‌السلام) و یارانشان در قالب شعارها و کلمات زرّین عاشورائیان به قلب تاریخ سپرده شده است. این کلمات زرّین و شعارها، پیامهای اسرارآمیز و سمبلیکی می‌باشند که باید به صحنه‌ی زندگی ما وارد شوند و جزء فرهنگ عمومی کشور ما و بلکه جهان اسلام و فراتر از آن …

مشاهده

تحلیلی از برهان‌های جهان‌شناختی و مقایسه‌ی آن با برهان امکان و وجوب در فلسفه‌ی اسلامی

در سنت ‌اندیشه‌ی فلسفی – دینی غرب، در مسیر اثبات وجود خداوند، برهان‌های چندی آورده شده است که با دسته‌بندی اولیه‌ی کانت از این براهین، یک دسته «برهان‌های جهان‌شناختی» نام گرفته‌اند. این برهان نه از تحلیل مفهوم واجب‌الوجود یا کمال مطلق و نه از مشاهده‌ی نظم و هماهنگی موجود در عالم بلکه از یک ویژگی عالم همچون حرکت یا امکان …

مشاهده

چرا باید خدا را شناخت؟

معرفت به معنای شناختن، شناسایی، علم و دانش و ادراک امور است. (۱) قدرت شناخت و معرفت حقایق، یکی از برجسته‌ترین ارزش‌های انسانی است. روش‌های گوناگون زندگی و حالت‌های متفاوت رفتار بشر از چگونگی معرفت آن‌ها به حقایق و جهان‌بینی آنان سرچشمه می‌گیرد. در نگرش قرآن ملاک برتری انسان‌ها تقوا معرفی شده هر چند مزیت دانایی و معرفت امری انکارناپذیر …

مشاهده

چیستی ایمان

جهان‌بینی، نوع نگرش و بینش انسان درباره خدا، جهان و انسان است. بینش آدمی درباره این سه مقوله، می‌تواند در تصمیم‌ها و تفسیرهای او درباره جهان درون و بیرون تأثیرگذار باشد. آخرین نامه الهی، نگرش‌هایی در اختیار ما می‌گذارد که با آن بینش‌ها می‌توان حیاتی پاک، ابدی و معنوی داشت، ضمن آن‌که می‌توان از زندگی آسان در این جهان نیز …

مشاهده