جمعه - ۱۳۹۸/۰۶/۰۱

علمی

جنگ و دفاع در مدار زمین

به محض آغاز عصر فضا و تلاش بشر برای ساخت ماهواره ها و سفینه های فضایی، اتحاد جماهیر شوروی تلاش هایش را برای ساخت سلاح های ضدماهواره آغاز کرد و این تلاش ها را برای چند دهه به شکلی مخفیانه ادامه داد. به محض آغاز عصر فضا و تلاش بشر برای ساخت ماهواره ها و سفینه های فضایی، اتحاد جماهیر …

مشاهده

معمای چیستی مغز

به رغم سال ها پژوهش درباره چگونگی عملکرد مغز، هنوز پرسش های بی پاسخ فراوانی باقی مانده است هروقت به دیدن ویلیام تایلر می روم، او ویدئوی یکی از مسابقات بوکس و موثرترین ضربه های تاریخ را نشانم می دهد. در این ویدئو جولیان جکسون، مشتزن آمریکایی به حریف انگلیسی اش هرول گراهام ضربه ای می زند و او قبل …

مشاهده

عنصر سی و هشتم

در اواخر قرن نوزدهم میلادی، قزاقان ناحیه‌ی ماورای بایکال در سیبری، به منطقه‌ی اوروف مهاجرت کردند. این منطقه که از شاخابه‌های رود آرگون است، هوایی خوش و زمینی حاصل‌خیز دارد. اما بختِ بد در کمین مهاجران بود: چند سال بعد بسیاری از مهاجران به بیماری مرموزی مبتلا شده بودند و از درد به خود می‌پیچیدند. بارها پزشکان به این منطقه …

مشاهده

اتوبوس مدارس در سلول ها

سه برنده از برندگان به مطالعه ی نقش ریزکیسه ها – اتوبوس های شبیه به حباب – که مواد شیمیایی را درون سلول ها یا دیوارهای بیرونی خود حرکت می دهند پرداختند. امسال جایزه ی نوبل علوم طبیعی یا پزشکی به تحقیقاتی اختصاص یافت که نشان داد سلول ها چگونه مواد شیمیایی را جابجا می کنند، چه داخل خود و …

مشاهده

عنصر خورشیدی زمین: هلیوم

هلیوم نه در زمین، بلکه در خورشید کشف شد! این اکتشاف در سال ۱۸۶۸ میلادی، سال‌ها قبل از آن‌که سفرهای فضایی ممکن شوند، به طور تصادفی انجام گرفت. در ۱۸۵۹، دو دانشمند آلمانی، یکی شیمی‌دانی به نام روبرت ویلهلم بونزن، و دیگری فیزیک‌دانی به نام گوستاف روبرت کیرشهوف، در دانشگاه‌ هایدلبرگ ابزاری نوری ساختند که طیف نما (اسپکتروسکوپ) نامیده می‌شد. …

مشاهده

نگرشی بر وضعیت تحقیقات در ایران

شرایط کمی و کیفی علوم و فنون در ایران، عوامل متعدد و متنوع اجتماعی و تاریخی، همگی دست به دست هم داده‌اند و کشور ما را در آستانه‌ی تحولی عمیق فرهنگی و علمی قرار داده‌اند. در این موقعیت لازم است ساز و کار پیشرفت علوم و فنون نوین را شناخت و بر آن مبنا برای کشور برنامه‌ریزی کرد تا عنان …

مشاهده

هفتاد سال انجمن فیزیک ایران

برای ما افتخار نیست که در نجف بمانی و به مقام برسی؛ افتخار آن است که به ایران بیایی و خدمت کنی و این مردم فقیر و بیچاره بتوانند از وجودت استفاده کنند. خیری خانم، خواهر سیدابوالحسن طالقانی پدر مرحوم طالقانی، در نامه‌ای به برادرش به هنگام استبداد صغیر هفتاد سال پیش، در سال ۱۹۳۲/۱۳۱۱، هنگامی که دنیای فیزیک در …

مشاهده

هفت پروژه‌ای که زمین را تغییر خواهند داد

آن‌ها می‌گویند هرگز اتفاق نخواهد افتاد؛ عملیات ساخت کانالی بسیار بزرگ و وسیع برای اتصال اقیانوس‌های اطلس و آرام که زمانی که شما این مطلب را می‌خوانید، باید شروع شده باشد. ساخت کانال ۲۷۸ کیلومتری نیاکاراگوئه، باعث جابجایی میلیاردها تن از زمین می‌شود و حداقل پنجاه میلیارد دلار خرج برمی دارد. اگر این کانال در نهایت کامل شود، عمیق تر، …

مشاهده

پناهگاهی در دل خاک

 شهرهای مشهور زیرزمینی کدامند؟ تاریخ شهرهای زیرزمینی پیچیده و پر پیچ و خم است؛ محدودهای که از دوران باستان در خاورمیانه شروع می‌شود و تا دوران پارانویایی جنگ سرد در اروپا را در بر می‌گیرد. از شهر زیرزمینی پکن گرفته تا مجموعه‌ی کوهستانی «شاین» در آمریکا، همگی زائیده‌ی همین پارانویا هستند. در دوران جنگ سرد، نبرد اتمی و ویران شدن …

مشاهده

روابط متقابل جامعه و دانشمند

یوجین پاول ویگنر اهل مجارستان بود. در آلمان درس خواند و در رشته‌ی مهندسی شیمی دکترا گرفت. بعد به امریکا رفت و در زمینه‌های متعدد و مختلفی از فیزیک نظری و شیمی نظری پژوهش کرد. سال‌ها استاد کرسی فیزیک نظری در دانشگاه پرینستون بود. در سال ۱۹۶۳ به خاطر بررسی و تحلیل نقش اصول تقارن در مکانیک کوانتومی جایزه‌ی نوبل …

مشاهده