اجتماعی

گذرى بر اندیشه هاى اجتماعى علاّمه طباطبائى

عیسى جهانگیر اندیشه هاى اجتماعى علاّمه طباطبائى مرحوم علاّمه در آثار گوناگون خود، درباره مسائل اجتماعى به بحث پرداخته که از بین همه آثار ایشان، المیزان جامع ترین آن ها است. مرحوم علاّمه در جلدهاى دوم، چهارم، پنجم، دهم و پانزدهم این کتاب، مباحثى از قبیل روان شناسى اجتماعى یا رابطه فرد و جامعه، و عوامل پدیدآورنده آن، و کارکردهاى …

مشاهده

منطق جامعه الهى و جامعه الحادى

آیت الله عبدالله جوادى آملى تذکر: موضوع بحث زندگى اجتماعى در اسلام بوده است که تاکنون مباحثى در این رابطه مطرح و مورد بررسى قرار گرفت در شماره گذشته ساختار جامعه الهى و الحادى، مورد کنکاش واقع شد و از اصالت توحید به عنوان مبناى جامعه الهى سخن به میان آمد اما در جامعه الحادى اساس بر ماده‏گرایى و محدوده …

مشاهده

اندیشه ‏های اجتماعی در تفسیر المیزان

سیّد محمّد علی ایازی در باره‌ی تفسیر «المیزان» و روش تفسیری علاّمه طباطبایی (ره) تاکنون مقالات گوناگون ودوکتاب مستقل نگاشته شده است،۱ که از جنبه‌های مختلف ، این تفسیر را مورد بحث و بررسی و تحلیل قرار داده‌اند. اما در میان همه‌ی این بررسی‌ها ، موضوع اندیشه‌ی اجتماعی این تفسیر کم‌ترمورد توجه قرارگرفته است. در صورتی که اندیشه‌ی اجتماعی علاّمه …

مشاهده

طرح جامعه شناسی در قرآن کریم

احمد حامدمقدم جامعه‏شناسی علمی نو و جدید است و از هنگام پیدایش آن به عنوان یک علم مستقل در غرب و در صحنه تاریخ علم، بیش از یک قرن و اندی نمی‏گذرد-علمی که در جهان اسلام سابقه داشته و حدود چهار و نیم قرن قبل از متفکّران غرب، توسط اندیشمند بزرگ اسلامی، ابن خلدون مطرح و بنیانگذاری شده بود-ولی در …

مشاهده

مروری بر مسائل اجتماعی در تفسیر «المیزان»*

ابراهیم عباسی حسینی بدنبال رشد اندیشه‏های اجتماعی در دو قرن اخیر و ورود جریانات فکری جامعه‏شناختی، فلسفی، روان شناختی، اقتصادی و سیاسی به ممالک اسلامی و تضاد و برخوردی که بعضا این جریانات با تفکّر اسلامی دارند، این ضرورت احساس شد که دیدگاههای اسلام در زمینه مسائل اجتماعی بخصوص اصول کلّی حاکم بر نظام اجتماعی اسلام تبیین شود.متفکّران مسلمان اعمّ …

مشاهده

پرسشها و پژوهشهاى بایسته قرآنى در زمینه جامعه شناسى

فصلنامه پژوهشهای قرآنی در میدان دانشهاى بشرى، برخى چندان رنگ منطقه اى ندارند، هرچند در جغرافیاى خاص سیاسى و فرهنگى بالیده باشند، مانند ریاضیات، فیزیک، شیمى و… اما برخى دیگر به دلایل چند، رنگ منطقه اى دارند وچه بسا نتوانند رنگ منطقه اى و محیطى را از خود بزدایند. علوم انسانى در بسیارى از زمینه ها و رشته ها ازاین …

مشاهده

شناخت خودی و غیر خودی

محمدعلی قاسمی چکیده: بحث خودی و غیرخودی، از نظر مفهوم و محتوا، دارای سابقه طولانی است؛ در تاریخ اسلام، از بعثت نبی‏گرامی اسلام صلی‏الله‏علیه‏و‏آله شروع می‏شود و در عصر امامان علیهم‏السلام به اوج خود می‏رسد. خودی بودن، یک فرهنگ است؛ در این فرهنگ، به کسی خودی گفته می‏شود که لااقل التزام عملی به مبانی خودی بودن داشته باشد. بر اساس …

مشاهده

گونه شناسى طبقات اجتماعى درقرآن

على اخترشهر مقدمه ((طبقه)) به گروهى از انسان ها اطلاق مى شود که داراى منزلت اجتماعى معین و امتیازات مثبت یامنفى ومنافع مشترک و مشابهى هستند که براى دفاع ازاین منافع, واکنش گروهى یاعکس العمل واحدى نشان مى دهند و مى توان براساس ویژگى هاى آنان, این واکنش را از آنها پیش بینى کرد, مانند طبقه نجبا, شاهزادگان, تجار, روحانیان …

مشاهده

ارتجاع: واپس‌گرایى، بازگشت یا پافشارى بر آداب و عقاید باطل گذشتگان و مخالفت با پیشرفت و نوآورى

ارتجاع از ریشه «ر‌ج‌ع» و در لغت به‌معناى بازگشت و بازگردانیدن به وضعیت پیشین گاه به‌معناى تبدیل چیزى از کار افتاده و کهنه به چیزى جدید و کارآمد است. این واژه در اصطلاحى نوآمد در حوزه علوم اجتماعى، به هرگونه دفاع از وضعیت موجود حاکم و نظام فرسوده و رو به زوال یا مخالفت با نوآورى و پیشرفت‌هاى اجتماعى، سیاسى …

مشاهده

چگونگی رویش اشرافیت از نگاه قرآن

رسول نصیری پیامبران، اصلاح گران دائمی اسلام از زمان آدم(ع) تا خاتم(ص) به عنوان راهنمای زندگی از سوی خداوند، بر آن است تا آدمی در مسیر درست گام بردارد و از تمامی ظرفیت ها و توانمندی های درونی و بیرونی به درستی بهره گیرد تا به حکم فعلیت اسمایی و تقرب الهی در مقام عبودیت ربوبی، خلافت الهی را عهده …

مشاهده