ضرب المثل

کن فیکون شد

هرگاه امری بزرگ واقع شود و یا تغییر و تحولی عظیم روی دهد به عبارت مثلی بالا تمثل جسته اصطلاحاً می گویند : کن فیکون شده است . بعضیها از این جمله صرفاً در رابطه با خرابی و ویرانی استفاده کرده فی المثل هرجابر اثر زلزله یا سیل یا حادثه دیگرخراب شده است می گویند: آنجا کن فیکون شده است …

مشاهده

دختر سعدی

کسی که بیشتر ساعات شبانه روز را در خارج از خانه به سر ببرد دوستان و بستگان کنایتاً او را دختر سعدی می نامند و در لفافۀ طنز و هزل می گویند “فلانی دختر سعدی است. همه جا هست جز خانه اش.” باید دید شیخ اجل دختری داشت یا نه، اصولاً چه عاملی موجب گردیده که چنین شوخی طنزآمیز و …

مشاهده

دست کسی را توی حنا گذاشتن

این ضرب المثل ناظر بر رفیق نیمه راه است که از وسط راه باز می گردد و دوست را تنها می گذارد. یا به گفتۀ عبدالله مستوفی:”در وسط کار، کار را سر دادن است.” عامل عمل در چنین موارد نه می تواند پیش برود و نه راه بازگشت دارد. در واقع مانند کسی است که دستش را توی حنا گذاشته …

مشاهده

روی یخ گرد و خاک بلند نکن

وقتی کسی بیخود و بی‌جهت بهانه بگیرد این مثل را می‌گویند. روزهای آخر زمستان بود و هنوز کوه‌‌ها برف داشت و یخبندان بود، چوپانی بز لاغر و لنگی را که نمی‌توانست از کوره ‌راه‌های یخ بسته کوه بگذرد در سر “چفت”(آغل) گذاشت تا حیوان در همان اطراف چفت و خانه بچرد. عصر که می‌شد و چوپان گله را از صحرا …

مشاهده

صد رحمت به کفن دزد اولی

مردی بود که از راه دزدیدن کفن مردگان و فروختن آنها امرار معاش می‌کرد و هرکس که می‌مرد او شبش می‌رفت قبرش را می‌شکافت و کفنش را می‌دزدید. این مرد روزی حس کرد که تمام عمرش گذشته و پایش لب گور است. پسرش را که تنها فرزندش بود صدا زد و گفت: “پسرجان من در تمام عمرم کاری کردم که …

مشاهده

ضمایر در گویش سمنانی

ضمایر ضمیر در گویش سمنانی به جای اسم می نشیند و اشکال آن ، همان سه نوعی است که در فارسی معمول است ، یعنی : [شخصی: اشاره ای  و مشترک] ضمیر، هنگام ترکیب با فعل ، همانند فارسی ، درجای اول است ، ولی در ترکیب با اسم وصفی متفاوت می یابد که اشکال آن در حالات صرفی نشان …

مشاهده

دستور زبان گویش سمنانی ۱

الگو های جمله سازی قواعد ساختن چهارنوع جمله ای که در زبان فارسی معمول است،یعنی خبری،پرسشی،امری و تعجبی در گویش سمنانی کما بیش تابع همان قواعد زبان فارسی است.از هرکدام نمونه های چند ذکر می شود: ۱.جمله ی خبریننا بشییه خیاطی=مادر رفت به خیاطی  ۲.جمله ی پرسشیننا کجه بشییه؟=مادر کجا رفت؟هوشنگی چی چی بات؟=هوشنگ چه گفت؟  ۳.جمله ی امریبشه اونجو …

مشاهده

تاریخچه گویش سمنانی

جایگاه گویش سمنانی در حوضه ی زبان های ایرانی نزدیکی و خویشاوندی گویش سمنانی با زبان فارسی میانه و فارسی باستان و نیز خویشاوندی این گویش با شماری از گویش های اقوام ایرانیدر درون سرزمین و نیز همسانی های آن با پاره ای از اصطلاحات و واژه های کشور های همسایه نظیر افغانستان و تاجیکستان،پژوهش در این گویش را از …

مشاهده

درباره سمنان

شهرستان سمنان یکی از چهار شهرستان استان سمنان است که در ۲۲۰ کیلو متری شرق تهران ،در جنوب سلسله کوه های البرز در دشتی وسیع با شیبی اندک از شمال به چنوب واقع است و از شمال به ساری(استان مازندران)،از جنوب به کویر مرکزی و راه باستانی جاده ی ابریشم،از شرق به دامغان و از غرببه گرمسار محدود می شود. …

مشاهده

دود چراغ خورده

عبارت مثلی بالا ناظر بر فقها و روحانیون و همچنین علما و دانشمندان معمری است که برای تحصیل علم و کسب کمال شب زنده داریها کرده رنج و تعب فراوان را پذیرا شده اند تا بدین مقام و منزلت عالی و متعالی نایل آمده اند.در رابطه با این زمره از عالمان رنج دیده و صاحب کمال و معرفت اگر فی …

مشاهده