قرآن

امین خولی و بنیادگذاری مکتب ادبی در تفسیر

توضیح: متن حاضر مقاله‌ای است که در شماره‌ی آخر مجله‌ی برهان و عرفان (دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، سال دوم، ش ۶، زمستان ۱۳۸۴) منتشر شده است. “مکتب ادبی در تفسیر” از جمله روش‌های تفسیری در دوره‌ی معاصر است که ریشه در سنت کهن تفسیر دارد. برخی از مفسران ادبی قرون دوم و سوم هجری چون ابن‌قتیبه, ابوعبیده, …

مشاهده

سیمای انسان در سوره یوسف

این سوره با ۱۱۱ آیه که یکصد آیه آن به داستان حضرت یوسف (ع) اختصاص دارد. جایگاه ارزشی انسان و خصوصیات زشت و زیبایش را در قالبی بسیار زیبا و دلنشین بیان می‌دارد. در این سوره یوسف به عنوان الگویی از انسان ، محسن، مخلص، صاحب علم و حکمت ربانی که منشا بسیاری از ارزش های انسانی و مکارم اخلاقی …

مشاهده

به سوی تفسیر مدرن سوره کهف؛ ساختار و نشانه شناسی

سوره کهف برای قرآن پژوه جذابیتی خاص دارد: در این سوره برخی از داستان های بلند قرآنی آمده است: یاران غار؛ ملاقات موسی با خضر، ذوالقرنین و یأجوج و مأجوج. این مقاله، سوره کهف را از دیدگاه ساختار و نشانه شناسی بررسی کرده و به آنچه من آن را تئولوژیم می نامم، می پردازد. این جستار همچنین، کهن الگوهای عمده …

مشاهده

برخی از مهمترین تفاسیر قرآن

در بررسی و شناخت قرآن کریم، شناخت “تفاسیر” و “مفسران” که تا حدودی می تواند جزو منابع علم تفسیر به شمار رود، گریزناپذیر است. در شیوه کار اغلب مفسران و دیدگاه های آنها و نتیجه تلاش تفسیری آنها ـ توجه به نوع گرایش های شان ـ تفاوت هایی گاه اندک و گاه بسیار ژرف و اساسی، دیده می شود که …

مشاهده

روش صحیح تفسیر قرآن

قرن بیستم میلادی و یا چهاردهم اسلامی، با بیداری شرق و شرقیان و بالأخص مسلمانان آغاز گردید، در این قرن، طلسم استعمار تا حدودی درهم شکست، کشورهای مستعمره به صورت کشورهای آزاد یا نیمه آزاد در آمدند، مسلمانان و رهبران فکری و علمی آنان در یک سلسله مسائل اساسی اندیشیدند، علل ضعف و عقب افتادگی را مورد مطالعه قرار دادند …

مشاهده

توسل در قرآن

ردّ آرای وهابیت در این بحث، به توضیح مفاد و آیه ای که مورد تمسک وهابیان وطنی قرار گرفته است، می پردازیم حالا خواه شما آنها را از «آیات مشکله قرآن»بشمارید یا نه و در هر حال امروز کسانی که در خط «محمد بن عبدالوهاب» قرار دارند، برای ابطلال توسل به «ارواح مقدسه» «به این دو آیه تمسک جسته و …

مشاهده

تمام قرآن هدایت است

موضوع قرآن، انسان و هدایت اوست. از این رو، محور و مبنای قرآن در گزاره ها و آموزه هایش « انسان بما هو انسان » است؛ غایت رهنمودهای قرآن سوق دادن انسان به سوی کمال و تبیین رابطه ی خطوط کلی و حدود تعامل وی با مجموعه هستی در عرصه های گوناگون است و هدایتگری قرآن خود از لوازم صفات …

مشاهده

جامعیت غیراستقلالی قرآن

اختلافی میان شیعه و سنّی در اصل جامعیت قرآن در پاسخگویی به نیازهای هدایتی انسان در عرصه ی حیات دینی نیست و جامعیت قرآن یکی از مبانی عام کلامی امامیه در تفسیر است؛ لکن بعد از اثبات جامعیت قرآن، پرسشهایی فراروی محقق پدید می آید: ۱.آیا قرآن فی نفسه ( مستقل از هر منبع دیگر ) جامعیت بالفعل در پاسخگویی …

مشاهده

جامعیت قرآن کریم نسبت به علوم و معارف الاهی و بشری

مصاحبه با آیت الله معرفت آیا قرآن کریم نسبت به علوم و موضوعات الاهی و بشری، جامعیت و کلیتی دارد و پاسخ گوی همه این مسایل است یا نه؟ و اگر جواب مثبت است؛ مکانیزم استخراج این سؤالات از ظواهر قرآن و یا نصوص قرآن و سنت چگونه است؟ محمدهادی معرفت: بدون شک ما به جامعیت قرآن معترفیم و اساساً: …

مشاهده

جامعیّت قرآن

از جمله مبانی مهم در تفسیر، جامعیّت قرآن از نظر مخاطبان و آموزه های آن در زندگی بشر است. مقصود از جامعیّت قرآن « شمول و فراگیر بودن آیات و آموزه های آن به همه ی شئون زندگی بشر در تمامی دوران ها و اعصار » با هدف هدایت انسان است. بنابراین، قرآن برای همه ی انسان ها و همه …

مشاهده