نگاهی به تاریخ

افسانه پیروزی یونان

داستان پیروزی یونان در پلاته، آن طور که در بندهای ۶۳ تا ۸۹ کتاب نهم تواریخ روایت شده است، به راستی یک شیّادی تاریخی است که فقط از آن رو رواج و اعتبار یافته که نویسنده با یاری قصه‌هایی همچون فجایع باور نکردنی نمایش خیمه‌شب بازی عشق خشایارشا به زن برادرش، تاج افتخار لقب مورخ جنگ‌های “مادی” را بر سر …

مشاهده

دروغهای بزرگ درباره خشایارشا

هرودوتِ مورخ به این جای تاریخ خود که می‌رسد تبدیل به هرودوت راوی ماجراهای هیجان‌انگیز می‌شود. او در آخرین صفحاتی که به ویژه وقف هجوم ایرانیان به یونان کرده است فرصت را غنیمت می‌شمارد تا درباره‌ی خشایارشا- سازمان دهنده‌ی این تهاجم – به روایت احمقانه‌ترین و مضحک‌ترین داستان‌ها بپردازد تا برای خوشایند آتنی‌ها او را بی‌آبرو کند، و بدین ترتیب …

مشاهده

ستایش ایران در کتاب هرودوت

هرودوت پس از ناسزاگویی و بدنام کردن شاه بزرگ، دربار او، قدرت شوش و مردانش (یعنی هرچه یونان از آن می‌ترسید و در عین حال می‌ستود، و از یک قرن پیش چاپلوسی آن را می‌کرد و در عین حال از آن نفرت داشت، و همچنان تا یک قرن بعد نیز همین احساسات را نسبت به آن حفظ کرد تا روح …

مشاهده

مرگ کوروش

کوروش در حدود سال ۵۲۸ پس از سی سال فرمانروایی، بنابراین در سنینی که می‌بایست بالا باشد، زیرا برای دست یافتن به امپراتوری، لازم بود شایستگی این کار را داشته باشد، آن را تدارک ببیند و تسخیر کند، در گذشته است. او چگونه و چرا مرده است؟ منبع‌های ایرانی و هخامنشی چیزی در این باره نمی‌گویند. ولی به رغم بی‌حرمتی‌هایی …

مشاهده

خشایارشا، جانشین برگزیده‌ی داریوش

این که خشایارشا بدون دشواری جای پدر را گرفت، امری است که از کتیبه‌ای از خشایارشا در تخت جمشید بر می‌آید و پسر داریوش در آن این عبارت بدون ایهام را به سادگی می‌نویسد: «و هنگامی که داریوش به خواست اهورامزدا تخت را خالی گذاشت، بر تخت پدرم شاه شدم.» (۱) (ن. ک. کنت (۲) صفحه‌ی ۱۴۹). این کاملاً چیزی …

مشاهده

ارزیابی داوری هنینگ درباره‌ی مانی

سیدحسن تقی‌زاده از جمله رجال سیاسی تاریخ ایران است که فراز و فرودهای زیادی در زندگی شخصی و سیاسی او وجود دارد. تقی‌زاده بر جدایی دین از سیاست تأکید می‌کرد تا حدی که گروهی از علمای نجف از جمله آیت‌الله عبدالله مازندرانی و آخوند خراسانی فتوا به «فساد مسلک سیاسی» وی دادند. تقی‌زاده در سال ۱۳۲۵ه. ق عضو «لژ بیداری …

مشاهده

منبع‌شناسی آیین مانی

سیدحسن تقی‌زاده از جمله رجال سیاسی تاریخ ایران است که فراز و فرودهای زیادی در زندگی شخصی و سیاسی او وجود دارد. تقی‌زاده بر جدایی دین از سیاست تأکید می‌کرد تا حدی که گروهی از علمای نجف از جمله آیت‌الله عبدالله مازندرانی و آخوند خراسانی فتوا به «فساد مسلک سیاسی» وی دادند. تقی‌زاده در سال ۱۳۲۵ه. ق عضو «لژ بیداری …

مشاهده

تمدن ایلامی کجا بوده؟

نام امروزی «ایلام» یک آوانویسی اروپایی از واژه‌ی عبری «عیلام» (,êlām) در کتاب عهد عتیق است که با «اِلام» elam(a) در زبان سومری؛ «الام تو» (elamtu) در زبان اکدی؛ و «هَتَمتی» (haltamti) و «هَلتَمتی» (haltamti) در زبان ایلامی هم‌خوانی دارد.(۱) همه‌ی این نام‌ها به زنجیره‌ای از ساختارهای سیاسی و فرهنگی در ایران جنوب غربی دوره‌ی باستان اشاره می‌کنند که بیشتر …

مشاهده

آغاز ایلام بر پایه‌ی اسناد تاریخی و باستان شناختی

سلسله‌ای آغازین، اکد کهن و اوان (حدود ۲۶۰۰ تا ۲۱۰۰ پ. م) منابعی که درباره‌ی تاریخ سلسله‌ای آغازین میان‌رودان وجود دارند، فقط آگاهی‌های ناچیزی را برای پژوهش درباره‌ی تاریخ ایلام به دست می‌دهند. این منابع که گاه به ایلام اشاره می‌کنند و بیش از همه، جنگ‌های پراکنده‌ی ایلام و میان‌رودان در هزاره‌ی سوم پیش از میلاد را که در دوره‌های …

مشاهده

دوره‌ی اور سوم و سیمَشکی در ایلام

(حدود ۲۱۰۰ تا ۱۹۰۰ پ. م) در آغاز سده‌ی بیست و یکم پیش از میلاد، سلسله‌ی سوم اور، دوباره میان‌رودان جنوبی را یکپارچه ساخت. در میانه‌ی پادشاهی شولگی (۲۰۹۴-۲۰۴۷ پ.م.)، دومین پادشاه سلسله‌ی سوم اور، فرمانروایان این سرزمین سلطه‌ی خود را در بیرون از سومر به سوی شمال و شرق گسترش دادند. جنگ‌های آنها در سال- نام‌ها و در پاره‌ای …

مشاهده