صفحه اصلی / گوناگون / شعر و ادب

شعر و ادب

ویژگیهای شگفت انگیز اوزان شعر فارسی (۱)

خلاصه مقاله اوزان شعر فارسی در جهان بی نظیر است هم از نظر کثرت، که به قولی اوزان شعر فارسی چند برابر مجموع اوزان شعر در زبانهای اروپایی است و هم از نظر تنوع، که اوزان با مصرعهای ۴ هجایی تا ۳۰ هجایی دارد. هم اوزان با مصرعهای برابر و هم نابرابر از نظر زیبایی بر اثر تجربه طی قرنها …

مشاهده

نشانه شناسی تاریخ نگاری پسانوگرا

 «اسطوره های مدرن» رولان بارت و فراداستان تاریخ نگارانه ی لیندا هاچن چکیده از دیدگاه رولان بارت، یکی از اهداف نشانه شناسی، بازسازی نظام های معنایی غیرزبانی از جمله تاریخ است. از نظر لیندا هاچِن، تاریخ نگاری(۳) و فراداستان تاریخ نگارانه(۴) نه تنها بر نحله ی نقادانه ی تاریخی گری جدید(۵) تأثیر داشته است؛ بلکه بر زمینه های گوناگون مانند …

مشاهده

انسجام و انتشار دو منش شکل گیری متن

پیشتر گفته شده است که متن باید بافتار داشته باشد؛ در نتیجه عوامل ساختاری شامل ساختار موضوعی و ساختار اطلاعاتی و عوامل انسجامی به عنوان سازنده ی بافتار و شکل دهنده به متن مطرح شده اند. حال آنکه در ادبیات و به ویژه در انواعی از شعر معاصر به نمونه هایی برمی خوریم که براساس اصول پیشتر گفته شده نمی …

مشاهده

مطالعه ی ترانشانه هایِ پونکتومی متن چند لایه

 مورد مطالعه: تئاتر خشکسالی و دروغ چکیده خشکسالی و دروغ با نویسندگی و کارگردانی محمد یعقوبی نظر بسیاری از مخاطبان و منتقدان را در سال ۱۳۹۰ به خود جلب کرد. نقد نشانه شناسی می تواند به دلایل گوناگون و از چندین جهت به مطالعه ی تئاتر خشکسالی و دروغ توجه کند. اما این مقاله می کوشد با رویکرد نشانه شناسی …

مشاهده

ریخت‌شناسی پراپ

ریخت‌شناسی دانشی است در حوزه مطالعات ادبی که نخستین بار مردم‌شناس روسی ولادیمیر پراپ آن را در زمینه مطالعه قصه‌ها مطرح نمود. (۱) این واژه از اصطلاحات زیست‌شناسی و دانشی است که از ساختمان و شکل ظاهری موجودات زنده (اعم از گیاهان و جانوران) و غیر زنده (معدنی) بحث می‌کند و به طور کلی تحقیق در اشکال ظاهری موجودات است. …

مشاهده

چگونه مانند کافکا بنویسیم؟

کافکا بسیاری را مبهوت می‌کند. آن‌ها آثارش را مطالعه کرده و تحسینش می‌کنند، اما هیچ‌وقت به ذهنشان خطور نمی‌کند که ممکن است بتوانند از او چیزی برای نوشتن بیاموزند. من این را می‌پذیرم که سبک او به شدت یکه است و در واقع هر گاه که به دانشجویانم می‌گویم که چیزی را از سبک او تقلید کنند، می‌شنوم که: «خدایا، …

مشاهده

بازنمایی چهره‌ی وطن در اشعار بلند الحیدری

علاقه‌مندی به وطن و ترسیم ابعاد گوناگون آن از اصلی‌ترین دغدغه‌های فطری هر شاعر متعهّد محسوب می‌شود، امری که در قرن اخیر به دلیل بروز دگرگونی‌های بسیار در عرصه‌ی اجتماعی و سیاسی کشورهای جهان سوم بیشترین اهتمام شاعران را به خود معطوف داشته است. در پی رخدادهای پس از جنگ جهانی دوم، عراق نسلی از شاعران را به خود دید …

مشاهده

بررسی وجوه روایتی در رمان «اعتراف غلامان»

«اعترافات غلامان»، نوشته‌ی حمیدرضا شاه‌آبادی، رمانی است درباره‌ی زندگی امام رضا (علیه السلام) که در نهمین دوره‌ی کتاب سال شهید غنی‌پور، به عنوان بهترین زندگی‌نامه‌ی داستانی نوشته شده برای نوجوانان انتخاب شده است. پژوهش حاضر به بررسی وجوه روایتی در این اثر بر اساس نظریه‌ی «تزوتان تودوروف» می‌پردازد. منظور از وجوه روایتی در این نظریه، جنبه‌های مختلف حاکم بر روابط …

مشاهده

بازتاب مقاومت در شعر ابراهیم مقادمه

ابراهیم مقادمه یکی از چهره‌های درخشان معاصر فلسطینی است که با خلق آثار ارزشمندی در زمینه ادبیات و سیاست توانست خدمات ارزنده‌ای را به جامعه فلسطین ارائه کند. دفتر شعری «لا تسرقوا الشمس» از جمله آثار ارزشمند این شاعر متعهد در زمینه ادبیّات مقاومت است که وی آن را در سال‌های تاریک زندان از خود به یادگار گذاشت تا با …

مشاهده

پیش‌زمینه‌ی تاریخی زبانِ نوشتاری و گفتاریِ فارسی

زبان فارسی، به شکل نوشتاری نه گفتاری کنونی آن، حدود دو قرن پس از ظهور اسلام و غلبه‌ی اعراب بر ایران در نیمه‌ی نخست قرن هفتم میلادی (حدود ۲۰ قبل از هجرت تا ۳۰ هجری قمری) به وجود آمد. زبان گفت‌وگوی کشور پیش از آن گویش‌های پهلوی بود که یکی از آنها زبان رسمی دربار ساسانی و موبدان زرتشتی شد. …

مشاهده