یکشنبه - ۱۳۹۷/۰۲/۳۰

شعر و ادب

تصنیف و ترانه پیش از انقلاب مشروطه

«پاریسی ها فقط حرف نمی زدند بلکه تصنیف هم می خواندند. این تصنیف ها نشانهایی برای یادآوری و وسایلی قدرتمند برای گسترش پیامها بودند… پاریس مملو از آواهایی بود که بسیاری از آنها سیاسی بودند چنان که بنا به گفته ای در فرانسه «سلطنت مطلقه ای تعادل یافته با تصنیف ها» حکومت می کرد… در سال ۱۷۴۹ پلیس دستور یافت …

مشاهده

داستان ماردوش و کاوه

گوش‌ها بر داستان کاوه آهنگر است  «هر کرا مهر وطن در دل نباشد کافر است *** معنی حب الوطن، فرموده‌ی پیغمبر است هست ایران مادر و تاریخ ایرانت پدر *** جنبشی کن گرت ارثی زان پدر وین مادر است این همان ملک است کاندر باستان بینی در او *** داریوش از مصر تا پنجاب فرمان‌گستر است وز پس اسلام رو …

مشاهده

داستان رودابه و زال

داستان پرشگفتی ضحاک و فریدون از پرمایه‌ترین آفرینش‌های هنری فردوسی است. بیداد ماردوش، قیام کاوه، انقلاب مردم، چیرگی فریدون بر دستگاه ضحاک، و حکمت رستاخیز چنان زنده و هنرمندانه آراسته شده که گویی پس از گذشت هزار سال، با زندگانی امروز بشر در عصر تکنولوژی هم انطباق پیدا می‌کند. پس از این داستان، فردوسی داستان اجتماعی دیگری را نقشبندی می‌کند …

مشاهده

گفتار در ترجمه‌پذیری شعر

نکته‌ای که فردوسی را از اغلب گویندگان بزرگ فارسی زبان متمایز می‌کند جنبه‌ی جهانی اوست. (۱) مقصود من از این جمله تأکید بر این مطلب نیست که شاهنامه به زبان‌های مختلف ترجمه شده (حتی قسمتی از آن به زبان‌های دیگر به نظم درآمده)، و یا اینکه شاهنامه شاید تنها کتاب فارسی است که خواندنش در عداد کتاب‌های معروف جهان، به …

مشاهده

پیش‌فرض‌هایی که فوق العاده‌اند

 بررسی پیش‌فرض‌های دوازده فیلم مهم نمایش ترومن (۱۹۹۸) The Truman Show پیش‌فرض: ترومن موضوع بزرگ‌ترین شوی واقعی تلویزیونی روی زمین است، و دوربین‌ها لحظه به لحظه در شبانه روز او را دنبال می‌کنند و تنها نکته فیلم این است که او خودش خبر ندارد که در یک واقعیت ساختگی زندگی می‌کند. همه ما فیلم‌هایی را دیده‌ایم که در آن شخصیت …

مشاهده

تمثیل، آیینه‌ی اجتماع

(سیری در تمثیل‌های ادبیات عرفانی در آثار عطار و مولانا) تمثیل یکی از صور خیال است و یکی از انواع تشبیه به شمار می‌آید. از آنجا که مشبه‌به در تمثیل معمولاً حسی و ملموس است، می‌توان از ظاهر آن پی به واقعیت‌های اجتماعی برد. ادبیات عرفانی ما قسمت عمده‌ای از گنجینه‌ی ادبی ما را شامل می‌شود و عطار و مولانا …

مشاهده

بن مایه‌های مهرگرایانه و زرتشتی هفت پیکر نظامی

تأثیر آیین مهری و مزدیسنا در ادبیات فارسی نتیجه‌ی تأثیر آن در فرهنگ ایرانی است. نظامی، منظومه سرای برجسته‌ی ایرانی (۵۳۵-۶۰۷ه.ق) هم هنگام آفرینش داستان درباره‌ی دو پادشاه دوره‌ی ساسانی، یعنی خسروپرویز در منظومه‌ی خسرو و شیرین و بهرام گور در منظومه‌ی هفت پیکر، از بن مایه‌های آیین‌هایی چون آیین مهری و آیین زرتشتی به صورتی استعاری و رمزی سود …

مشاهده

ویژگی‌های ادب کهن فارسی

ادبیات دوران اسلامی در ایران، که با سروده‌های نخستین پارسی‌سرایان قرن چهارم هجری پا به عرصه‌ی هستی نهاد، در طی گذار اولیه، زمینه‌های پیدایی شعر کاسیک فارسی را فراهم آورد. از حنظله‌ی بادغیسی تا رودکی را می‌توان دوره‌ی تدارک ادب کلاسیک فارسی به شمار آورد. سروده‌های رودکی در واقع پگاه پرمایه و امیدبخش این ادب بوده است. ادبیات کلاسیک فارسی …

مشاهده

آشنایی با ناتورالیسم

تعریف: ناتورالیسم یا طبیعت گرایی یا طبیعت باوری، در اصل اصطلاحی است که از فلسفه به ادبیات راه یافته است. در فلسفه براساس این اعتقاد « تمام پدیده های هستی،‌ در طبیعت و در محدوده ی دانش عملی و تجربی جای دارند و هیچ چیز در وراء ماده، وجود ندارد. » (۱) این نوع از اعتقاد فلسفی و حتی اصطلاح …

مشاهده

آشنایی با سمبولیسم

تعریف: مرحوم رضا سید حسینی می نویسد: « سمبولیسم پیوسته در قلمرو انتقاد گریزان است… گروهی در آن تصوّف می بینند و اثری از عرفان پیشین شرق و غرب می یابند. عده ای آن را راهی برای ایجاد زبانی تازه در شعر می شمارند. بعضی هم آن را کوشش برای گرفتن وسیله ی بیان از هنرهای دیگر می دانند؛ چنانکه …

مشاهده