چهارشنبه - ۱۳۹۷/۰۵/۲۴
صفحه اصلی >> خانواده >> کودک و نوجوان >> حسادت به نوزاد جدید

حسادت به نوزاد جدید

 ۱ تا ۴ سالگی
با وجود شواهد متضاد ولی رو به تزاید- شکم برآمده مامان، وجود تخت جدید نوزادی در منزل، اسباب‌بازی‌های تازه و پوشکهای کوچکتر- فرزند شما تا زمانی که نوزاد واقعاً از در منزل وارد می‌شود، اسرار نهفته در آنها و کاربردشان را در نخواهد یافت و البته با وجود ناباوری کودک بزرگتر، نوزاد معمولاً در چنین شرایطی، کوک نوپا با خود می‌اندیشد: «این چه موجودی است که وول می‌زند و داد و فریاد راه می‌اندازد و گاهی هم بدبوست و چرا پدر و مادرم تصمیم گرفته‌اند در منزل من- و حتی شاید در اتاق من زندگی کند؟» این سر درگمی ممکن است کودک را به تناوب بسیار عصبانی و یا بسیار حامی و حفاظت کننده نماید. در هر صورت، برای پیشگیری از حسادت شدید راه و روشهایی وجود دارد؛ اگر چه کودک بزرگ‌تر همیشه و همیشه نسبت به فرزندان کوچکتر، حسادت مختصری خواهد داشت (و یا در نهایت قضیه بر عکس می‌شود). بالاخره هر چه باشد، خوب یا بد، من خود بزرگ‌ترین فرزند از سه فرزند خانواده‌ام و هنوز گاهی حسادت در من خودی نشان می‌دهد!

تشویق پدر به همکاری

حتی اگر پدر تعطیلات آخر هفته را به خوشگذرانی در بیرون از منزل می‌گذراند و کارهای دشوار را بر دوش مامان می‌گذارد، او را به همکاری در انجام کارها وادار و فرزند بزرگتر را به عنوان دستیار دستیار توانای او، تعیین کنید. شوهر و فرزندان من، هنگام شیر دادن من به نوزاد، در کارهای خانه کمک می‌کردند – به این ترتیب هم کارهای منزل انجام می‌شد و هم آنها می‌توانستند در موارد مختلف با هم گفتگو کنند (چرا آسمان آبی است؟ چطور برای شام کیک شکلاتی درست کنند و…) این نوع پیوندها، هنگام ورود نوزاد جدید به جمع خانواده، اهمیت زیادی پیدا خواهند نمود.

در زمان بارداری

در زمان حاملگی، در صورت امکان
مراجعه به پزشک برای معاینات دوره‌ای، فرزند بزرگ‌ترتان را با خود ببرید تا مثلاً هنگام سونوگرافی بتواند خواهر یا برادرش را در نمایشگر ببیند و صدای قلبش را بشنود. حتی می‌توانید تصویر اسکن شده خودش – هنگام جنینی – را به او نشان دهید و از احساس خود هنگام در شکم داشتن او صحبت کنید. بسیاری از بیمارستانها «برای خواهر یا برادر بزرگتر» برنامه‌هایی ترتیب می‌دهند. در طی این دوره، کودک به گردشی در بیمارستان برده می‌شود و می‌تواند دوره مراقبت از نوزاد را بگذراند و برای نوزاد هدیه‌ای درست کند.

پرخاشگری

اگر کودک نوپای شما به شدت – و حتی با خشونت – به نوزاد تازه متولد شده حسادت می‌کند، مشکل بزرگتری پیش رو دارید. چنانچه کودک بزرگتر نوزاد را گاز می‌گیرد و به عبارتی او را آزار می‌دهد، باید به سرعت وارد عمل شوید. ابتدا بلافاصله نوزاد را از دسترس او دور کنید. سپس کودک را در منطقه محروم‌سازی» قرار دهید و با آرامش، نه با داد و فریاد، به او بفهمانید اجازه نمی‌دهید به نوزاد آسیبی برساند. البته، ممکن است کودک نو پا به منظور انتقام‌گیری مرتکب چنین عملی نشده باشد، بلکه عمل او واکنشی به کشیده شدن موهایش توسط نوزاد بوده است (که برای نوزاد عملی طبیعی است). برای کودک نوپایتان کلاسی بگذارید و «تنها راههایی که اجازه داریم به نوزاد دست بزنیم» را به او آموزش دهید و طی هفته‌های آتی، اطمینان حاصل کنید که فرزند نوپایتان هرگز با نوزاد تنها نماند. دقت کنید این عدم اطمینان را به وضوح نشان ندهید. به خاطر داشته باشید، فرزند نوپایتان ممکن است به دنبال جلب توجه شما باشد و یا شاید به زمان اختصاصی بیشتری با شما نیاز داشته باشد. در صورت تکرار جمله‌ها، با یک متخصص و مشاور مشورت کنید.

اولین دیدار

هنگام اولین دیدار کودک نوپا از نوزاد در بیمارستان (ابتدا قوانین بیمارستان را مورد بررسی قرار دهید)، ابتدا برای کودک نوپا ابراز احساسات کنید و بعد برادر یا خواهر نوزادش را به او نشان دهید و درباره «خواهر جدیدش» و نه «نوزاد جدید» با او صحبت کنید. اجازه دهید هر عمل عاری از خطری را که میل دارد با نوزد انجام بدهد- حتی اگر میل دارد تنها نگاهی به او بیندازد و بعد به بازی با اسباب‌بازی‌اش بپردازد، اشکالی ندارد. اگر می‌خواهد دست یا پای نوزاد (را به آرامی) نوازش کند و یا با کمک شما که سر نوزاد را نگه داشته‌اید، او را در آغوش بگیرد، باز هم اشکالی ندارد. اجازه دهید کودک نوپا، خود روند کار را تعیین کند.

کمک کردن

اجازه دهید فرزند بزرگتر در نگهداری نوزاد به شما کمک کند. مهم این است که او احساس کند بخشی از روند مراقبت از نوزاد است. (در نظر داشته باشید، بعضی از کودکان اصلا دوست ندارند بخشی از این روند باشند. آنها را مجبور به این کار نکنید). شستن شکم نوزاد هنگام حمام کردن او، آوردن یک پوشک، پیدا کردن اسباب‌بازی جدید نوزاد – همه این کارهای کوچک، کمکهای مؤثری برای شما هستند. در حقیقت، از تمایل او به انجام تمام کارهای نوزاد شگفت‌زده نشوید؛ حتی ممکن است پس از چند هفته بخواهد به شما یاد بدهد چگونه این کارها را «درست انجام بدهید».

هنگام شیر دادن از پستان

در صورت تغذیه نوزاد از شیر پستان، فرزند نوپایتان ممکن است از این تماس فیزیکی نزدیک احساس حسادت نماید. او را دعوت کنید نزدیکتان بنشیند. بگذارید در حالی که برایش قصّه می‌گویید، پای نوزاد را نوازش کند – و یا اگر احساس می‌کنید این کار گول زدن اوست، با او به تماشای برنامه تلویزیونی مورد علاقه‌اش بنشینید و درباره آن حرف بزنید و بگذارید احساس کند به اندازه ی نوزادی که در آغوش شما قرار دارد، برایتان اهمیت دارد.

شیر نوزاد

بعضی کودکان نوپا با مشاهده شیرخوردن نوزاد، ممکن است دلشان بخواهد دوباره به آنها شیر بدهید و حتی ممکن است بخواهند پستان را کمی بمکند. من برای یکی از فرزندانم که چنین تقاضایی نموده بود، اندکی شیر در یک لیوان دوشیدم. او به محض سر کشیدن شیر، لیوانی از آب میوه خواست – و دیگر هیچ وقت نخواست به او شیر بدهم! اگر از انجام این کار احساس خوبی در خود نخواهید داشت و یا در صورت عدم تأثیر آن، برایش شرح دهید که شیر موجود در پستان مخصوص نوزاد است. به او بگویید او هم یک بار از این نوع غذا استفاده کرده است و حالا که بزرگ‌تر شده، می‌تواند نوشیدنیهای زیاد دیگری بیاشامد. به او اطمینان دهید که این نوزاد نیز قرار نیست تا ابد از پستان شیر بخورد و خود او هم دیگر بزرگتر از آنی است که از پستان تغذیه شود.

ایجاد تعادل

برای فرزند بزرگترتان وقت مناسبی اختصاص دهید. گاهی ممکن است مجبور شوید در مقابل وسوسه و حتی دلشوره انجام کارهای بیشمار نظیر شستشوی لباسها و یا نظافت منزل، مقاومت و قول خود را برای بردن فرزند بزرگتر به پارک عملی کنید. گروهی از متخصصان اظهار می‌دارند برای هر فرزند وقت جداگانه‌ای اختصاص دهید. ولی راستش را بخواهید، اگر مادر چهار فرزند باشید و پدر و مادرتان هم دور از شما و در شهر دیگری زندگی کنند، چنین کاری تقریباً غیر ممکن است. من که برای انجام هر کاری مجبور بودم یکی دوتایشان را با خود همراه ببرم. فرزند شما با تولد نوزاد جدید دارای خواهر یا برادری شده است که تا همیشه با او خواهد بود. پس بهتر است به زندگی دسته‌جمعی عادت کند. ولی دقت کنید، به همان اندازه که هنگام بردن نوزاد نزد پزشک، فرزند بزرگتر را با خود می‌برید، تا حد ممکن، هنگام بیرون بردن فرزند بزرگتر، نوزاد را نیز با خود همراه ببرید!

آشنایی با بقیه همبازیها

مطمئن شوید که فرزند شما با سایر افرادی که در زندگی او حضور دارند و ممکن است از او مراقبت ویژه‌ای به عمل آورند و به او توجه مخصوص داشته باشند، به آسایش و آرامش برسد. مثلاً در مورد فرزند اولم، هیچ کس نمی‌توانست بدون بلند شدن صدای جیغ و فریاد وحشتناک او، به او نزدیک شود. به خاطر می‌آورم چند سال پیش هنگام نه ماهگی بارداری دوم، در حالی که به سختی قادر به حرکت بودم، در سفری به کنار دریا همراه با پدر و مادر و خواهرهایم، در آن گرمای حدود چهل درجه، یک هفته طول کشید تا فرزند اولم دریافت این افرا د برای بازی و سرگرم کردن او در آنجا حضور دارند. این امر، ورود فرزند دوم را به خانواده بسیار ساده‌تر کرد، چون در صورت سرگرم و گرفتار بودن مادر، کودک بزرگتر می‌توانست نزد مادر بزرگ برود و با او سرگرم شود!

اسباب‌بازیهایی برای همه

ملاقات کنندگان که به دیدار مادر و نوزاد می‌آیند، باید بدانند که فرزندان بزرگتر هم به توجه نیاز دارند. من خود شخصاً از این مسئله آگاهی نداشتم، ولی یکی از دوستان خوبم از این امر درک و اطلاع کافی داشت و هنگام ملاقات من در بیمارستان، علاوه بر دخترم، برای پسر بزرگترم نیز یک اسباب‌بازی هدیه آورد. به این روش، پسرم بلافاصله احساس اهمیت زیادی نمود و کامیون اسباب‌بازی جدید- و نیز خواهر کوچولویش را با افتخار به دیگر ملاقات‌کنندگان نشان می‌داد.

در آغوش بگیرید و آواز بخوانید
کودک نوپای خود را وادار کنید به آموختن آوازها و اشعار کودکانه و بازیهایی که به آنها کاملاً وارد است و می‌تواند به نوزاد نیز بیاموزد، به شما کمک کند. به کودک نوپا این فرصت را بدهید که گاهی در حالی که نوزاد را در آغوش دارد، برایش اشعار کودکانه‌ای بخواند. بدین منظور، نوزاد را در حالی که بالشی زیر سر دارد، در دامان کودک قرار دهید. در آغوش گرفتن نوزاد و آواز خواندن برای او، فرزند نو پا یا پیش‌دبستانی شما را واقعاً به فضای جدید خانه و نوزاد مأنوس می‌کند. کوچولوهای من صمیمانه علاقه داشتند اسباب‌بازیهای خود را به نوزاد جدید نشان بدهند و اجازه دهند لحظه‌ای آنها را لمس کند و خطاب به او بگویند: «تو هم هر وقت همسن من شدی، می‌توانی با این بازی کنی» فقط هنگام انجام چنین فعالیتهایی، مراقب بچه‌ها باشید!
منبع مقاله :
کندی، میشل(۱۳۹۲)؛ حسادت، برگردان: زهرا جعفری، مشهد: به نشر انتشارات آستان قدس رضوی، چاپ دوم.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

سوال امنیتی: