دوشنبه - ۱۳۹۷/۰۷/۲۳
صفحه اصلی >> خانواده >> اخلاق در خانواده >> نقش زن در ایجاد روابط سالم در خانواده از بعد عاطفی وروانی۲

نقش زن در ایجاد روابط سالم در خانواده از بعد عاطفی وروانی۲

وظایف اخلاقی زن به عنوان مادر
۱-۳.ارزیابی نقش مادر ازبعد عاطفی
عشق مادر عشق مقدس وعشق همسر عشق محقق است پس مادر بیت التقدیس وهمسر بیت التحقیق شد .یعنی عشق مادر سرتا پا قداست وحرمت است عشق همسر یعنی همه ی عشق درتابلوی زندگی به عینیت وبه تصویر کشیده شدن است لذا درباره ی مادر درروایت دارد که :الجَنِّه تَحتَ اقدامِ الامهات .بهشت زیر پای مادران است .(بارشی ازابرسفید عشق ص۱۱)ودرمورد همسر ،پیامبر اکرم(صلی الله علیه وآله)فرمودند:اَخَذتُم بامانه الله .همسر امانت الهی شد ازطرف معشوق ازل وابد .
پس مادر حضور عشق شد وهمسر وصول عشق .
ایفای نقشی که زن در محیط خانواده می تواند داشته باشد هیچ گاه در توان مرد نیست. زن از نظر احساسات وعواطف معمولاً قوی تر است ومرد از نظر تدبیر وتعقل. از آن جا که محیط خانواده هم به تدبیر نیاز دارد وهم به پرورش وتربیت، این تقسیم کاربه شکل طبیعی بوجود می آید که مرد به اداره خانواده وتأمین نیازهای اقتصادی آن بپردازد وزن که از عشق واحساس به فرزندان خود لبریز است وبیش تر می تواند آنها را تحمل کند، پرورش فرزندان رار بر عهده گیرد. خداوند متعال در قرآن می فرماید:« وَ وَصَّیْنَا الْإِنْسانَ بِوالِدَیْهِ حَمَلَتْهُ أُمُّهُ وَهْناً عَلى‏ وَهْنٍ وَ فِصالُهُ فِی عامَیْنِ أَنِ اشْکُرْ لِی وَ لِوالِدَیْکَ إِلَیَّ الْمَصِیرُ؛ و ما به انسان در باره پدر و مادرش سفارش کردیم، مادرش او را با زحمت روى زحمت حمل کرد، (و به هنگام باردارى هر روز رنج و ناراحتى تازه‏اى را متحمل مى‏شد) و دوران شیرخوارگى او در دو سال پایان مى‏یابد (آرى به او توصیه کردم) که شکر براى من و براى پدر و مادرت بجا آور که بازگشت همه شما به سوى من است»(لقمان:۱۴)
در این آیه بر حقّ مادر تأکید بسیارشده است. چنان که در روایات نیز حقّ مادر، بیش از حقّ پدر تعیین گردیده است. نخست در مورد والدین، هر دو سفارش می کند امّا جمله های بعد، همگی یادآوری حق مادر وزحمت هایی است که در دوران بارداری، شیردهی وپرورش فرزند می کشد.(مصباح یزدی، ۱۳۹۱،ص۵۹).
در حقیقت مادر، اصل، ریشه وسرچشمه وجود کودک است وکودک انعکاسی از واقعیات جسمی وروحی مادر، ومیوه ای از آن شجره مبارکه است.
دختر قبل از اینکه ازدواج کند باید توجه داشته باشد که مادر فردا است ومادر فردا باید از امروز در غذا، رفت وآمد، معاشرت ، برخورد، تربیت، ادب ، ایمان دقت کند تا موجد ومولّد نسلی پاک وسالم با ارزش ومؤدب به آداب باشد.
از امپراطور فرانسه ناپلئون نقل می کنند که از او پرسیدند کدام مملکت در نزد تو ارزشش از همه ممالک بالاتر است؟کشوری که تعداد مادرانشان بیشتر باشند.(انصاریان، ص۴۳۴).
حیثیت مادر بودن باید برای زن ثابت وپا برجا بماند وگرنه نسل خوبی بوجود نخواهد آمد.
مادر باید برای فرزندان مادری کند،  تا فرزندان از نظر فکری وعاطفی کمبود پیدا نکنند.
زن اگر خصوصیات مادری را از دست بدهد وخود رادر عرصه گاه آزادی به معنای غربی بیندازد وبا هرکس وناکسی بگوید وبخندد وبنشیند ورفت وآمد کند به خود وشوهر وبه فرزند به خاطر لذایذ جسمی ومادی بی اعتنا باشد مادر نیست، درنده ای است که به حال خانواده افتاده وگرگ خطرناکی است که شرافت وکرامت و عفت وپاکی خانواده را به باد خواهد داد.
مادر برای تحویل دادن فرزند وزین ، مؤدب ، پاک ، باصلابت، خردمند، باید دارای وجود پاک وفکری سالم واخلاقی انسانی باشد.
امام خمینی(ره) می فرمایند: مادر بزرگتین مسئولیت وشریف ترین شغل را دارد. شریف ترین شغل در عالم بزرگ کردن یک بچه است. وتحویل دادن یک انسان است به جامعه. در طول تاریخ از حضرت آدم تا خاتم، انبیاء آمده اند تا انسان درست کنند. شما می توانید بچه هایی تربیت کنید که حفاظت از انبیاء بکنند، حفاظت از آمال انبیاء …. شما هم خود حافظ باشید وهم نگهبان تربیت کنید.
۲-۳.نقش مادر از حیث عاطفی در سلامت فرزندان در خانواده
نیاز به محبت یکی از ضروری ترین نیاز کودک است که سبب آرامش روانی، امنیت خاطر، اعتماد به نفس، وحتی سلامت جسمی کودک می گردد وارضاء نشدن این نیاز سبب عدم اعتماد به خود، احساس حقارت وبیماری های جسمی وروحی در کودک می گردد.
رسول  اکرم(صلی الله علیه وآله) می فرماید:«کودکان خود را دوست بدارید وبه آنها ترحم کنید. خداوند بر هیچ چیزی خشم نمی گیرد آن چنان که به خاطر زنان وکودکان خشم می گیرد».
فایده محبت نمودن به فرزندان عبارتند از :
الف)رفع نیاز طبیعی کودک
ب)سلامتی جسمانی داشتن
ج)کمبود محبت سبب گرایش کودکان به بزهکاری می گردد.
د)اعتماد به نفس داشتن
بخشی از انحرافات و مشکلات  فرزندان ریشه در نداشتن روحیه اعتماد به نفس و عدم خود باوری دارد. ترس از ورود به اجتماعات و اظهار اندیشه¬ها، عدم پذیرش مسئولیت‏¬ها بسیاری از ناکامی¬‏ها و عدم موفقیت¬‏ها از جمله عوارض احساس حقارت و نداشتن عزت نفس است. بنابراین برای تقویت شخصیت  فرزندان و به وجود آمدن بسترهای مناسب برای ایجاد خصلت¬‏های نیکو و صفات ستوده در وجود آنان باید از راه¬های مختلفی اقدام نمود. احترام به افکار فرزندان ، تقویت ارتباط صمیمانه، سلام کردن با لحن دلنشین، هدیه دادن مشورت کردن و عادت دادن  فرزندان بر توکل به خداوند متعال در مشکلات، برخی از شیوه‏¬های تقویت عزت نفس و خود باوری در نسل فرزند می ‏باشد. ویکی از راههای پرورش اعتماد به نفس در فرزندان، توجه به جنبه های مثبت وتشویق وتغیب به آنهاست.(سادات،۱۳۷۲،ص۵۸)
هـ)اعتماد واطمینان وعلاقه کودک را بدست آورند
اگر  فرزندان قشر فعال جامعه مورد کم لطفی و بی¬احترامی قرار بگیرند و با این قلب‏¬های پاک و زلال رفتاری حکیمانه و کریمانه صورت نگیرد، آنان بتدریج مورد محبت افراد منحرفی و گروه‏¬های فریبنده قرار خواهند گرفت و هویت آنان در معرض جدی¬ترین آسیب‏ های اجتماعی خواهد بود. هم¬چنان که امروزه در جوامع صنعتی فقر غالب فقر اقتصادی و فرهنگی نیست بلکه فقر غالب فقر عاطفی است. مهم¬ترین علت انحراف جوانان و نوجوانان امروزی در¬خانواده‏ها کمبود عشق، عاطفه و محبت است. انسان همان طور که به آب و غذا نیاز دارد به«محبت» هم نیازمند است و حتی نیازهای عاطفی و معنوی او به مراتب بیشتر از نیازهای جسمانی است. عمده¬‏ترین دلیل ناسازگاری در خانواده¬‏ها و علت بسیاری از انحرافات و ناهنجاری‏ های جوانان تندخویی‏¬ها، خشونت¬‏ها، لج‏بازی¬‏ها، زورگویی¬‏ها، بدبینی¬‏ها، اعتیادها، افسردگی¬‏ها، گوشه‏گیری¬‏ها، ناامیدی‏ها، ناسازگاری¬‏ها، طلاق و فرار از خانه و مدرسه و غیره – ریشه در کمبود محبت دارد. مطالعه سیره تربیتی رسول گرامی اسلام ما را با این حقیقت آشنا می¬کند و متوجه می¬‏شویم که آن رهبر آسمانی چگونه با محبت قلب ها را صید کرده و جوانان را جذب نموده و از انحرافات نجات داد. و خداوند متعال هم به این راز توفیق رسول الله(صلی الله علیه وآله) اشاره کرده و می‏ فرماید: به برکت رحمت الهی در برابر آن مردم نرم و مهربان شدی و اگر خشن و سنگدل بودی، از اطراف تو، پراکنده می ‏شدند(جعفری،۱۳۸۷،ص ۲۸)
فرزندان بیشترین ساعات شبانه روز را با مادر خود سپری می کنند بنابراین مادر نقش مهمی در تأمین نیاز فرزند خود دارد.
فرزندان مادران را الگوی خود قرار داده واز آنها آموزش می گیرند. فرزندان از مادران تقلید وهمانند سازی می کنند و مادران با آموزش مسائل اخلاقی ودینی از بوجود آمدن بسیای از مشکلات وهراس ها جلوگیری   می کنند. یکی دیگر پذیرش ومحبت است که مادران باید با محبت ودرک کردن فرزندان  خود سبب شوند تا آنها احساس داشتن پناهگاه محکمی نمایند تا به دوستان خیابانی متکی نشوند ودچار لغزش ها وانحرافات نگردند.ودیگر این که مادران اگر در سخن گفتن دقت داشته باشند واز کلمات تحقیر آمیز ، حرفهای رکیک وزننده استفاده کنند فرزندان از والدین آموزش می بینند. لذا مادر باید رفتار وکردار خود را مواظبت کند.
۳-۳.فوائد روابط سالم با فرزندان
۱-۳-۳.استحکام خانواده
۲-۳-۳.جلوگیری از فرار فرزندان از خانواده
در فرار فرزندان به ویژه دختران نیاز شدید به محبت ومهربانی یکی از عوامل مهم خانه است. همچنین خانواده هایی که استقلال نوجوانان خود را رعایت نمی کنند وبا دعواهای خود آنهار ا خسته می نمایند باعث فرار فرزندان از خانه می گردند.
۳-۳-۳.ارضای نیازهای عاطفی فرزندان
محبت عامل سلامت جسم وجان است وفقدان آن باعث بوجود آمدن قساوت وسنگ دلی می گردد. توجه والدین مخصوصاً مادر به فرزندان به آنان احساس امنیت می دهد وسبب می گردند که فرزندان در بزرگسالی مهربان وبا محبت شوند.
۴-۳-۳.جلوگیری از اعتیاد
یکی از اصلی ترین عامل گرایش فرزندان به مواد مخدر، نداشتن ارتباط سالم با دیگران بالاخص خانواده می باشد. جوانان معتاد عموماً دوستان کمی دارند وبا والدین فرد مشکل دارند وبای کاهش افسردگی واضطراب به مواد مخدر پناه می برند.
۵-۳-۳.جلوگیری از بزهکاری های اجتماعی
روان پزشکان معتقدند که بیشتر خشونت ها وانحراف های جسمی، به علت وابستگی فرزندان به خانواده های ناسالم ونابسامان بوده است. فرزندان این خانواده ها افرادی فاسد الاخلاق ، خرابکار، ولگرد وحادثه آفرین می باشند. به همین دلیل روابط سالم خانواده عامل مؤثری در جلوگیری از انحرافات فرزندان می باشد.
۶-۳-۳.پیش گیری از افت تحصیلی
فرزند چون وقت بیشتری را با مادر سپری می کند لازم است مادران با ایجاد محیطی آرام وبی دغدغه در خانه وبا نظارت بر انجام تکالیف از افت تحصیلی فرزندان جلوگیری نمایند.

۴-۳.نقش مادر از حیث عاطفی در سلامت فرزندان در اجتماع
جامعه سالم نیازمند داشتن خانواده های سالم است وسعادت وسلامت هر جامعه در خانواده ها پی ریزی می شود وشمع فروزان محفل خانواده زن است. آنان هستند که با آکنده ساختن کانون خانواده از انس وصفا والفت می توانند فضای فکری، فرهنگی، دینی وگفت وگوهای سیاسی واجتماعی ا نورانی کنند وعملاً درس مهر وصفا واز خودگذشتگی را از طریق فرزندان وهمسران خویش به آیندگان بیاموزند.
نقش زن در جامعه بالاتر از نقش مرد است. برای این که زنان ، علاوه براین که خودشان یک قشر فعال در همه ابعاد هستند قشرهای فعال را دردامن خودشان تربیت می کنند. یعنی زنانی با عنوان مادر هستند که می توانند افرادی چون خمینی، مطهری، رجائی، بهشتی، را پرورش دهند که سرنوشت تاریخ به دست آنها تغییر کند واین گونه مادران به واقع مصداق حدیث شریف ومنقول از حضرت رسول است که «بهشت زیر پای مادرارن است».
شیخ جعفر شوشتری از نظر علم وعمل به مقامات عالیه رسید، نفوذ او در مردم به وقت نصیحت نفوذی عجیب بود. از مادرش پرسیدند به داشتن چنین فرزندی دلخوشی؟ گفت: نه. گفتند:چرا؟ گفت : من برای یک بار در مدت دو سال او ورا بدون وضو وطهارت شیر ندادم ودر آغوش نگرفتم آرزویم ای« بود حضرت امام جعفر صادق(علیه السلام)شود ولی جعفر شوشتری شد.(انصاریان، ص۴۴۰)
در فلسفه اخلاق اسلامی ، عاطفه یکی از انگیزه های کار اختیاری است که ارزش آن بوسیله عقل تعیین می گردد. رعایت عواطف خانوادگی در محیط خانواده یک اصل است وتقویت آن، تأمین بهتر مصالح خانواده را به دنبال دارد.زیرا وقتی انسان کسی را دوست دارد، تلاش می کند تا مصالح او تأمین شود.(مصباح یزدی، ۱۳۹۱، ص۷۶)
مادر سرچشمه عواطف ومحبت است. او می تواند با محبت به فرزند خود وشخصیت دادن به او نیاز فرزند خود را تأمین کرده وفردی سالم ، بانشاط ، باشخصیت ودارای کمالات انسانی به جامعه تحویل دهد . اما تحقیقات نشان داده است رفتارهای نادست بعضی افراد نشانه کمبود محبت در دوران کودکی بوده است. خودخواهی انسان غالباً ریشه در عقده هایی دارد که قبل از تشکیل خانواده در انسان بوجود آمده است.
رفتارهای تحقیر آمیزی که از سوی والدین یا دیگران، در دوران کودکی با انسان شده است در روح او اثری بر جای نهاده که به زودی از بین نمی رود واو را پیوسته به طور ناخودآگاه منتظر فرصتی برای جبران نگاه می دارد دو همسر نامهربان، خودشان هم متوجه نیستند که چه عاملی آنان را وادار به رفتارهای نادرست می کند.
اما دانشمندان با بررسی های دقیق به این نتیجه رسیده اند که تحقیرهایی که در دوران کودکی در محیط خانواده ، مدرسه یا اجتماع با افراد می شود آثاری منفی در روح آنان بر جای می نهد که برای جبران یا انتقام گیری به انتظار فرصت می نشینند. کودکی که رنج کشیده ووالدینش او را تحقیر کرده اند آن گاه که خود پدر یا مادر شده او نیز همان نقش را بازی می کند وفرزندان خود ا تحقیر می کند واین تقریباً یک جریان طبیعی است. البته تحلیل ساده اش این است که این عادت رااز پدر ومادرش آموخته است اما تنها آموختن نیست بلکه یک انگیزه روانی ناخودآگاه نیز دارد. کسانی که در محیط اجتماعی ، از فرمان برداری وزور شنیدن  از دیگران رنج برده اند به جای عبرت گرفتن وپرهیز از آن خود به ایفای همان نقش می پردازند.(مصباح یزدی، ۱۳۹۱، ص۷۷).
بهر حال از دید اسلام، اساس زندگی خانوادگی بر محبت است.
خداوند متعال در قرآن می فرماید:« وَ مِنْ آیاتِهِ أَنْ خَلَقَ لَکُمْ مِنْ أَنْفُسِکُمْ أَزْواجاً لِتَسْکُنُوا إِلَیْها وَ جَعَلَ بَیْنَکُمْ مَوَدَّهً وَ رَحْمَهً إِنَّ فِی ذلِکَ لَآیاتٍ لِقَوْمٍ یَتَفَکَّرُونَ ؛ و از نشانه‏هاى او اینکه همسرانى از جنس خود شما براى شما آفرید، تا در کنار آنها آرامش یابید، و در میانتان مودت و رحمت قرار داد، در این نشانه‏هایى است براى گروهى که تفکر مى‏کنند»(روم:۲۱).
۵-۳.نقش مادر از بعد عاطفی در بهداشت روانی فرزندان در اجتماع
تأمین بهداشت روانی فرزندان در اجتماع از مهمترین مسائلی است که باید به طور جدّی در مورد آن بیندیشیم چرا که مسأله، مسأله میلیون ها فرزندی می باشد که باید ظرفیت های خدادادی را شکوفا کنند تا به رشد وکمال انسانی برسند اگر قرار باشد که به موازین اسلامی مبتنی بر تعلیم وتربیت صحیح ورشد نوجوانان در جهت پرورش انسان های کامل عمل کنیم.باید به تأمین رشد وبهداشت روانی آنان توسط خانواده توجه اساسی نشان داد. بنابراین اهمیت مسأله ووسعت شیوع اختلافات روانی از یک سو وضرورت توجه هر چه بیشتر به این مسأله در جهت کاهش وپیشگیری آن از سوی دیگر ایجاب می کند تا در جهت رفع مشکلات روانی اقدام های اساسی به عمل آورد شاید این اقدامات بتوان عوامل درون خانواده که در بروز احساس فشار روانی مؤثر هستند را شناخت ومحیطی حاکی از صمیمیت برای آنها ایجاد کرد.
طبیعی است که خانواده به عنوان جایی که افراد بیشترین دوره زندگی شخصیت ساز خود را درآن جا می گذرانند. با شناخت عوامل مؤثر در رشد سالم فرزندان در جهت پیشگیری از مشکلات روانی ورفتاری مفید واقع شود.
از آن جا که بالا بودن ظرفیت، متواضع بودن، آرامش فکری ونوع دوستی افراد در خانواده شکل می گیرد واین نهاد اساسی ترین نهاد اجتماعی است باید بیشتر به آن پرداخته شود. کم هزینه ترین راه داشتن جامعه سالم وروابط اجتماعی مطلوب آموزش بهداشت روانی خانواده است. ودر این میان باید به نقش خانواده در تأمین بهداشت روانی فرزندان توجه اساسی نمود. در میان اعضاء خانواده مادر به عنوان مهمترین عضو خانواده می تواند نقش به سزایی در تأمین بهداشت روانی فرزندان در جامعه ایفا نماید.
۱-۵-۳.هدف بهداشت روانی
هدف اصلی بهداشت روانی کمک به همه افراد در رسیدن به زندگی کاملتر ، شادتر، هماهنگ تر، شناخت وسیع وپیشگیری از بروز اختلالات خلقی، عاطفی ورفتاری است. مقابله با بیماری های روانی برای ایجاد جامعه سالم از وظایف دولت ها وافراد جامعه است وهر اجتماعی که خواستار بهزیستی وشادکامی افراد خود است باید مردم سازگار وهماهنگ پرورش دهد.
تأمین، حفظ وارتقاء سطح سلامت خانواده از طریق ارائه خدمات بهداشتی به گروه آسیب پذیر جامعه یعنی فرزندان از جمله اهداف اصلی می باشد.هدف دیگر آشنایی با نقش مادر در فراهم آوردن سطوح پیشگیری بهداشت روانی فرزندان است. هدف دیگر ایجاد محیط فردی واجتماعی مناسب برای فرزندان که مسلماً مادرد این میان نقش اساسی دارد.
هدف دیگر هدایت برنامه های پیشگیرانه بهداشت روانی جامعه در جهت آموزش مادران است که می توانند در رشد ونمو کودک مؤثر باشند.
هدف اصلی بهداشت روانی، پیشگیری از وقوع ناراحتی ها واختلالهای جزئی رفتاراست وارتقای سلامت، بهترین شکل بهداشت روانی است. دراین زمینه لازم است جامعه از طریق آموزش های رسمی وغیر رسمی از ابتلای جمعیت سالم به بیمای های روانی جلوگیری کند وافراد را علیه بیماریها واکسینه کند زیرا علاج واقعه قبل از وقوع باید گردد.
مادر جایگاه مهمی در رشد شخصیت افراد دارد اغلب افراد دچار مشکلات مختلف شخصیتی وروانی فاقد بهداشت وسلامت روانی هستند از خانوادهای ناسالم مخصوصاً مادر ناسالم برخاسته اند از این رو در تأمین بهداشت روانی افراد، مادر جایگاه مهم دارد.
بهداشت روانی ، پیشگیری از بروز بیماری های روانی وسالم سازی محیط اجتماعی است تا افراد جامعه بتوانند با برخورداری از تعادل روانی با عوامل محیط خود رابطه ای منطقی وسازشی برقرار کنند.
روان شناسان فردی را از نظر روانی سالم می دانند که میان رفتار وکنترل او در مواجه شدن با مشکلات اجتماعی تعادل وجود داشته باشد با توجه به این که خانواده کوچکترین تشکل جامعه محسوب می شود باید به بهداشت روانی فرزندان آن بیشتر پرداخته شود تا افراد در روابط اجتماعی ورویا رویی با مشکلات موفق باشند.
ناهنجاری های موجود در خانواده بر فرزندان اثر زیادی می گذارد وبرای جلوگیری از این امر باید به بهداشت روانی خانواده به طور جدی پرداخته شود. هر جامعه تعریف مشخصی از رفتارها وروابط اجتماعی دارد وارزش های جامعه به فرهنگ آن برمی گردد. در جامعه ما رفتاری مطلوب است که منطبق برارزش های دینی واسلامی است. بنابراین از مادران که عضو اصلی خانواده هستند وفرزندان در دامان آنها پرورش می یابند انتظار می رود این رفتار های خانواده، با جامعه ، مدرسه ووسایل ارتباط جمعی و… است. این رفتار ها موجب چندگانگی فرد در محیط اجتماعی می شود ودر نتیجه روحیاتی در فرد بوجود می آید که از آن به عنوان نفاق، دورویی، ونداشتن تعادل رفتاری وشخصیتی یاد می شود واین فرد عضو مفیدی برای جامعه نخواهد بود. محیط خانواده، باید متعادل وبه گونه ای باشد که به فرزندان فرصت خود باوری واظهار نظر دهد. در غیر این صورت فردی گوشه گیر ومنزوی وارد جامعه خواهد شد.
در دوره کودکی توجه به شخصیت کودک او را از بحران های روحی وروانی در امان می دارد وتأکید اسلام بر آن است که کودک را انسانی با شخصیت ومستقل بارآورد در این میان نقش مادر به مراتب مهمتر ازنقش پدر است.
۲-۵-۳.عوامل مؤثر در بهداشت روانی
۱-۲-۵-۳.شیوه های ارتباطی موجود در خانواده
خانواده ای از بهداشت روانی برخودار است که مادر رابطه ای دوستانه وصمیمانه با شوهر خود داشته باشد .در نتیجه فرزندان با الگوگرفتن از این رفتار وبزرگ شدن در کانون گرم خانواده، روابط اجتماعی خوبی خواهند داشت. داشتن روابط اجتماعی خوب موجب موفقیت فرددر امور وافزایش امید به زندگی می شود. در حالی که اغلب کسانی که در خانواده های از هم گسیخته وبی توجه به مسائل بهداشت روانی خانواه، رشد می کنند ، اعتماد به نفس کمتری دارند، منزوی اند ودر جامعه کنار زده می شوند .شیوه های ارتباطی نامناسب مادر تأثیرات مضّری روی فرزندان خواهد گذاشت.
خانواده های سرد وفاقد روابط گرم ومحبت آمیز ، خانواده های دارای روابط خصومت آمیز، شیوه های ارتباطی شدیداً وابسته معمولاً ناسالم گزارش شده اند.
وجود تفاهم، محبت ، احترام ، صبر وتحمل برقراری بهداشت روانی در یک خانواده بسیار مهم است وهر چه خانواده مخصوصاً مادران به این امر بپردازند جامعه سالم تر وروابط اجتماعی افراد مناسب تر خواهد بود.
۲-۲-۵-۳.مهارتهای زندگی مادر ونقش آن در بهداشت روانی خانواده
روشن است مادر در خانواده نقش مهمی در ترویج استفاده از مهارت های سالم زندگی در خانواده دارد.
مادرانی که فاقد مهارتهای زندگی هستند با عدم تأمین الگوی مناسب برای فرزندان مشکلاتی را برای آنها فراهم می کند به عنوان مثال کودکی که همواره دیده است والدین او در مقابل ناملایمات زندگی با پرخاشگری ومنازعه برخورد می کند با احتمال بسیار بیشتری همین روش رادر مسائل مربوط به خود در خانواده وحتی در بیرون از خانه به کار خواهد بست. پس مادر باید شیوه های صحیح مهارتهای زندگی مثل کنترل ومدیریت اضطراب انگیز، مدیریت ارتباطات برون خانوادگی، کنترل هیجانات و… را بیاموزند.
نتیجه گیری
اسلام به معنای واقعی زن را تکریم کرده است .اهمیت فوق العاده ای برای شخصیت زن قائل شده است. اگر روی نقش زن به عنوان همسر ومادر واحترام او در درون خانواده تکیه       می کند، و برای او حقوق ووظایف و محدودیت هایی در داخل خانواده قرار داده است ، به هیچ وجه به این معنا نیست که زن را از اجتماع جدا کند واز دخالت در امور جامعه وحکومت منع کند.
واسلام هیچ برتری و جدایی در وظایف عبادی زن ومرد قرار نداده است و برتری را فقط در تقوا می داند.
خداوند متعال تفاوتی که بین زن ومرد قرار داده تفاوت جسمی  وروحی آن دو است که این هم برمقتضای حکمت الهی می باشد که بدن زن را ضعیف تر ولطیف تر همچون گل خلق کرده است چون کارهای ظریف از او برمی آید. واز نظر روحی، زن را دارای احساسات وعواطف ورقّت قلب بیشتری نسبت به مرد خلق کرده است. به دلیل همین تفاوت از نظر اسلام وظایف زن ومرد در خانواده وجامعه تقسیم می شود. کارهای داخل خانه که بدون دغدغه ودرگیری با افراد مختلف می باشد همچون تربیت وپرورش فرزند را به زن سپرده وکارهای بیرون همچون دفاع ، ولایت وقضاوت وجنگ را به مردها سپرده است.
روابط سالم همسران در خانواده که باعث آسایش ایشان می شود:
یکی از موارد احترام زن وشوهر به یکدیگر که باعث ایجاد محبت زیاد بین زوجین می شود واین محبت آتش عشق را در هر دو شعله ور کرده ونسبت به هم اعتماد می کنند وزندگی سالم وسرشار از آسایش را برای همدیگر وبه ویژه فرزندان ایجاد می کنند.
ودیگراز موارد ایثار وفداکاری در خانواده .زن اگر در خانواده ایثار نکند ومرد با خستگی که ازکارروزانه دارد وارد منزل شده وبا دغدغه های فراوان بخواهد سخنان گله آمیزش از فرزندان وخانواده همسر را تحویل مرد دهد باعث می شود مرد از خانه خود جدا شود وبه اجتماع دوستان بیرون خود روی آورده وبرای آرامش روحی خود رو به اعتیاد وکشیدن سیگار بیاورد. زن در خانواده باید فداکار باشد وهمه را به جان بخرد تا همسر خودرا حفظ کند.
مورد دیگرچشم پوشی از عیوب وخطاها. زن ومرد معصوم نیستند ودر رفتار وکردار وافکار خود دچار خطا واشتباه می شوند یا هر کدام دارای عیوبی هستند که از یکدیگر را می بینند ولی عیب خود را نادیده می گیرند. به همین دلیل برای رسیدن به آرامش وآسایش در منزل خود باید همسران خطاها وعیوب همدیگر را پوشانده و با عذرخواهی اشتباهات خود را بپوشاند.
وآخرین مورد رعایت کفاف و عفاف در محیط خانواده ودوری از تجملات: یکی از مواردی که همسران باید رعایت کنند به جیب خود نگاه کردن است نه چشم به هم چشمی با زندگی دیگران داشتن. توقعات مادی زیاد وبالای زن از مرد موجب تنگی معیشت وناراحتی مرد می شود ومجبور به انجام کارهای غیر مشروع  در وی می گردد. زن خود را نباید در دام مسابقه مادی در امر زندگی بیندازد. چون این زرق وبرق ها انسان را خوشبخت ودلشاد وراضی از زندگی نمی کند.
برای ایجاد روابط سالم وآرامش روحی باید هر کدام از زن ومرد حریم خود را رعایت کرده وطبق حقوق خود انجام وظیفه کنند تا خانواده ای مطلوب وسالم داشته باشند.

فهرست منابع ومآخذ
*قرآن کریم
۱.آلن وبارباراپیژ، ترجمه بیژن وپگاه پایدار،(۱۳۸۳)،زنان ومردان با هم برابرند، نشر افکار، تهران.
۲.امینی، ابراهیم،(۱۳۷۸)،آیین همسرداری، نشر بوستان کتاب، چاپ سیزدهم، قم.
۳.انصاریان، حسین،(۱۳۷۷)،نظام خانواده در اسلام، انتشارات ام ابیها، چاپ نهم، قم.
۴.پاینده، ابوالقاسم، (۱۳۸۲)، نهج الفصاحه، نشر دنیای دانش، تهران.
۵.سادات، محمد علی.(۱۳۷۲).راهنمای پدران ومادران.ج۱.بی جا.فرهنگ اسلامی.
۶.جعفری، سجاد.(۱۳۸۷).عوامل آسیب جوانان، قم.دفتر تبلیغات اسلامی.
۷.جوادی آملی، عبدالله، (۱۳۷۸)، زن در آیینه جمال وجلال، انتشارات دارالهدی، چاپ پنجم، قم.
۸.حر عاملی، محمد حسن،(۱۳۹۱)،وسایل الشیعه،ج۱۴ و۲۰، دارالتراث العربی، بیروت.
۹.رضوی حائری، سید حسین،(۱۳۸۵)، بارشی از ابر سفید عشق، انتشارات خادم الرضا، چاپ اول.
۱۰.روحانی،هادی، (۱۳۸۲)، راه سعادت خانواده، انتشارات تپش، چاپ اول، قم.
۱۱.طباطبایی، سید محمد حسین، (۱۳۷۴)،تفسیر المیزان، ترجمه سید محمد موسوی همدانی، انتشارات دارالکتب اسلامیه، تهران.
۱۲.ــــــــــــــــــــــــــــ،(۱۳۸۴)، زن در اسلام، دفتر نشر آثار علامه، چاپ اول، قم.
۱۳.ــــــــــــــــــــــــــ،(۱۳۸۷)، زن در قرآن، مرکز نشر هاجر،چاپ اول، قم.
۱۴.غلامی، یوسف، (۱۳۸۹)، اخلاق ورفتارهای جنسی، دفتر نشر معارف، چاپ پنجم.
۱۵.فضل الله ، محمد حسین،(۱۳۸۱)، دنیای زن، دفتر پژوهش ونش سهرودی، تهران.
۱۶.کلینی، محمد بن یعقوب، (بی تا)،فروع کافی، نشر دارالاحیاء، بیروت.
۱۷.مجلسی،محمدباقر،(۱۴۰۴)، بحارالانوار، مؤسسه الوفاء، ج۳، بیروت.
۱۸.محمدی ری شهری، محمد،(۱۳۸۲)،میزان الحکمه،ج۳، نشر دارالحدیث، قم.
۱۹.محمدی نیا، اسدالله، (۱۳۸۸)، آیین همسرداری، نشر سبط اکبر، قم.
۲۰.مصطفوی، سید جواد،(۱۳۸۷)،بهشت خانواده، ج۱، انتشارات هاتف، مشهد.
۲۱.مطهری، مرتضی، (۱۳۸۲)، نظام حقوق زن در اسلام، نشر صدرا، تهران.
۲۲.نوری، میرزا حسین،(۱۴۰۸)،مستدرک الوسایل، موسسه آل البیت، ج۲و۱۱، قم.

طاهره حاجی قاسمی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

سوال امنیتی: