سه شنبه - ۱۳۹۷/۰۴/۲۶
صفحه اصلی >> خانواده >> بانوان >> کسی که جامعه را ثروتمند می کند

کسی که جامعه را ثروتمند می کند

صرفه جویی کلید پیشرفت خانواده ها
قدیمی ها می گفتند زن خوب، فرمانبر پارسا کند مرد درویش را پادشاه. امروز لازم است این عبارت را چنین تصحیح کنیم که زن صرفه جو و مقتصد جامعه را ثروتمند می کند. زیرا برخی کارشناسان اقتصادی کارکرد اقتصادی بانوان در منزل را با درآمد نفت قابل قیاس می دانند. وقتی به خانواده های امروزی نگاه می کنیم می بینیم که نه تنها مصرف گرایی در جامعه امری عادی و پذیرفتنی شده است بلکه مادران فرزندانشان را گاه به این رویه تشویق می کنند.

یکی از شاخص های فرهنگ اقتصادی، صرفه جویی است، بیشتر اوقات تصور می شود که منظور از صرفه جویی، کم مصرف کردن است. اما آیا به راستی صرفه جویی، کم مصرف کردن است؟ و زنان چه نقشی در این زمینه دارند؟
صرفه جویی که در حقیقت استفاده بهینه از منابع و امکانات و تلاش برای ضایع نشدن و هدرنرفتن است امروزه به یک مسأله ضد ارزشی تبدیل شده و حتی عبارات، واژه ها و خصلت های اخلاقی مذمومی هم به افرادی که صرفه جویی را در برنامه زندگی خود قرار داده اند نسبت می دهند.
صرفه جویی در همه موارد و لوازمی که حفظ و نگهداری آن موجب استفاده بهینه و بعدی از آن می شود، لازم و واجب است مثل: آب، غذا (بخصوص نان)، گاز، برق، البسه، وقت، امکانات تحصیلی، لباس کار، منابع و ابزار انرژی زا، کاغذ، مصالح ساختمانی، لوازم خاص اداری و به طور کلی هر آنچه که نگهداری و حفظ آن به اقتصاد افراد یا جامعه کمک کرده و در اقتصاد فرد و اجتماع اثر مثبت دارد، از مصادیق صرفه جویی به شمار می روند.

زنان چه نقشی در صرفه جویی دارند؟
زنان با رعایت الگوی صحیح مصرف، در حفظ و استفاده بهینه از منابع و ثروت های ملی به توسعه اقتصادی کشور کمک و استقلال ملی را تضمین می کنند.
در این الگو، زنان که مدیریت اقتصادی خانواده ها را به عهده دارند ضمن در نظر گرفتن منافع خود به درآمد ملی و درآمد خانوار هم توجه می کنند، در سایه چنین الگویی امکان تصحیح اخلاق صحیح مصرف فراهم می شود از این رو بحث صرفه جویی به طور مشخص به زنان ارتباط پیدا می کند. بر اساس گزارش های آماری حدود ۱۳ میلیون نفر از زنان جامعه صرفا خانه دار هستند و از آنجا که زنان شاغل هم معمولاً مسئولیت امور منزل و مدیریت خانه را چه به صورت مدیریت پنهان و چه مدیریت آشکار به عهده دارند، لذا توجه به نقش زنان در امر صرفه جویی، بسیار مهم است.

راشد جعفرپور درباره نقش زنان در صرفه جویی این گونه گفته است: از آنجا که زن موجودی پر مهر و محبت است و به عنوان مادر فرزندان و همسر مرد، سازنده و رهبر خاموش و بی ادعای مرد است، خانم و فرمانفرمای خانه و حافظ حریم و مال و نان و خانه و توزیع کننده آن است، پس در همه نوع اصول آموزشی و تربیتی می تواند نقش داشته باشد او که مربی و معلم چگونه زیستن فرزندان است. به قول «مهاتما گاندی»: هنر پرورش کودکان نسل آدمی امتیاز خاص و انحصاری زن است بطوری که اگر مراقبت زن نباشد نژاد بشر از بین می رود. پس چه کسی بهتر از زن می تواند در این مهم نقش داشته باشد؟
به راستی که در این مورد نقش زنان جامعه غیر قابل انکار است اما به شرطی که قبلاً خودشان از تربیتی صحیح برخوردار باشند یعنی برای آموزش صرفه جویی از طریق زنان به دیگر اقشار جامعه، لازم است زنان خود قبل از هر چیز با اصول صرفه جویی و منابع آن آشنایی پیدا کنند. یعنی قبل از هر کس خود آنها هستند که باید هدف از صرفه جویی، منابع و ابزار و لوازم صرفه جویی را بشناسند و آنگاه روش های مختلف آموزش این مهم را فرا گیرند که آن هم از طریق والدینشان، محیط های آموزشی و اجتماعی شان انجام می گیرد. حال که زنان خود این مسائل را آموختند آنگاه می توانند با رفتار و گفتار خود و حتی با استفاده از وسایل و ابزار تربیتی و آموزشی، افراد خانواده و خارج از محیط خانواده را تربیت کنند.

نقش تربیتی زنان در خانه و خانواده
خانواده اولین و مهم ترین رکن جامعه و ابتدایی ترین نهاد اجتماعی است. در جوامع مختلف به خصوص در جوامع اسلامی نقش زنان و مادران در تربیت بسیار موثر است زیرا خانواده هنوز همچون کشورهای غربی ارزش و اثرگذاری خود را از دست نداده است. بنابراین خانواده در ایجاد انگیزه ها و ارزش های مختلف در فرزندان بسیار تأثیرگذار است و از آنجا که صرفه جویی و قناعت امری پسندیده است، لذا مادران می توانند با روش های مختلف آموزشی صرفه جویی در همه امور را به فرزندان خود بیاموزند.
در آموزش صرفه جویی باید ظرایف و نکات حساسی را رعایت کرد تا از بدآموزی و اثرات منفی آن جلوگیری شود. مثلاً اگر مادری در منزل مدام از صرفه جویی و عدم اسراف حرف بزند و محاسن صرفه جویی را ذکر می کند اما عملاً آنها را به کار نبندد، مسلما کلام او در فرزندان مؤثر نخواهد بود. البته نقش زن منحصر به آموزش فرزندان نیست بلکه در خانواده علاوه بر فرزند، همسر هم حضور دارد و زنان می توانند به عنوان یک همسر با صرفه جویی و رفتارهای مقتصدانه از جمله خرید لوازم، حفظ و نگهداری آنها و… از بسیاری از مشکلات و رنج های مرد خانواده بکاهد.
زهرا شجاعی، رئیس سابق مرکز امور مشارکت زنان درباره اهمیت نقش زن گفته است: نان در جامعه ما زمانی آنقدر حرمت داشت که افراد هر نوع ضایع کردن آن را مطرود می دانستند ولی امروز دور ریختن نان و برنج امری عادی است.
احیای فرهنگ و سنت های ملی برای جلوگیری از اتلاف مواد اولیه و حفظ منابع از ضرورت های جامعه است. ضایع شدن یک درصد از نان مصرفی کشور با توجه به یارانه ای که برای آن پرداخت می شود معادل هدر دادن ۵ میلیارد تومان است. در مورد مصرف آب هم پدیده اسراف صادق است، آب شیرین و گوارایی که ما استفاده می کنیم، آبی است که شاید در دنیا بی نظیر باشد و نمونه آن را نتوانیم پیدا کنیم ولی ما این سرمایه های گرانقدر یعنی آب و نان را که در واقع قوت اولیه جامعه هم هست و بسیار به آن نیازمندیم و برای ادامه حیات به آنها احتیاج داریم به این آسانی از دست می دهیم. اگر زنان بتوانند یک تغییر هر چند کوچک (مثلاً بستن شیر آب در حین مسواک زدن و وضو گرفتن باعث می شود چندین مترمکعب در مصرف آب صرفه جویی شود) در رفتار خانوار نسبت به مصرف این دو کالا ایجاد کنند چه اثرات بزرگی رخ خواهد داد.

نقش تربیتی زنان در خارج از خانه
یکی از وظایف زنان در خصوص صرفه جویی، آموزش غیرمستقیم این موضوع به خویشاوندان، دوستان و اطرافیان است یعنی در نشست ها، مجالس عروسی و تفریحات، مهمانی ها و گردش ها چنان رفتار کنند که صرفه جویی به صورت یک ارزش مطلوب در دیگران اثرگذار باشد. یعنی هرگز اسراف در خوردن، پوشیدن، مصرف آب، برق، گاز، تلفن و… را به اطرافیانش توصیه نکند و برعکس افتخار کند که زنی صرفه جو است. همچنین در ادارات و محل کارش با استفاده بهینه از ابزار و امکانات موجود الگوی بارز صرفه جویی باشد. از طرفی با کنار گذاشتن عادات و رفتارهایی مثل: عقب نشستن از بشقاب حاوی غذا- استفاده نکردن از یک دست لباس برای مهمانی ها و مجالس مختلف و… صرفه جویی را در همه ابعاد زندگی به کار ببندد.
و آیا صرف تلاش و اهتمام زنان برای صرفه جویی در کشور کافی است و آیا نیاز به سازمانی که متولی و مسوول برنامه ریزی برای بهینه سازی مصرف باشد وجود ندارد؟!
برای اینکه صرفه جویی در اجتماع نهادینه و قانونی شود لازم است نهاد یا گروهی مسئولیت این مهم را به دوش بگیرند و با تهیه و ترسیم اصول، قواعد و برنامه های منسجمی به امر صرفه جویی در ادارات، نهادهای دولتی و حتی خصوصی و کارخانجات اقدام کنند تا بتوانیم از آن نتایج منطقی و عملی بگیریم.

منبع: ماهنامه شاهد جوان شماره ۵۹
نویسنده: اردلان جم

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

سوال امنیتی: