چهارشنبه - ۱۳۹۷/۰۷/۰۴
صفحه اصلی >> استان ما >> شهرستان ها >> معرفی شهرستان سمنان

معرفی شهرستان سمنان

شهرستان سمنان با وسعتی حدود ۲۲۱۲۰ کیلومتر مربع مرکز استان می باشد.این شهرستان ازطرف شمال به خط الراس سلسله جبال البرز و از طرف جنوب به دشت کویر مرکزی و ازشرق به شهرستان دامغان و از غرب به آرادان و فیروزکوه محدود می شود.محققان سمنان راجزیره لهجه ها می دانند.دراین منطقه تنوع گویش خاصی وجودداردوحتی در محله ها نیزدرنوع گویش تفاوت هایی مشاهده می شود . اهالی بومی منطقه شهر سمنان را سمن می نامند.

برخی معتقدند این نام برگرفته از (‌شمن)‌ بوده که به مرور زمان به سمن تغییر یافته است .عده ای دیگر نام این منطقه را برگرفته از نام دو مقبره پیامبران در شمال شرقی سمنان به نام سیم نبی ولام نبی می دانند که به مرور ایام به سمن تغییر نام داده است.

از مراکزدیدنی سمنان می توان ازمسجد جامع سمنان دوران غزنوی– سلجوقی ، مسجد امام – ( قاجاری) . خانقاه شیخ علاء الدوله سمنانی دروازه ارگ ( قاجاری) .کاروانسرای شاه عباسی( صفوی) ،حمام حضرت یا موزه پهنه (‌تیموری- صفوی- قاجاری)،بازار سمنان و بازار شیخ علاء الدوله ( ایلخانی- قاجاری) خانه تدین ( قاجاری)، خانه رجبی ( قاجاری) آرامگاه پیر نجم الدین (ایلخانی) ، خانه داوودی و قلعه های مجاور آن (قاجاری و پیش از آن ) منطقه دیدنی و زیبای کویر جنوبی شهر و روستاهای کویری آن ، آبگرم ، پیغمبران،منطقه زیبای آهوان و کاروانسراهای آن نام برد.

جاذبه های تاریخی شهرستان سمنان

مساجد:

مسجد امام سمنان: یکی از یادمان های عصر قاجار است. مسجد امام یا مسجد سلطانی نمونه کامل مسجد چهار ایوانی و معرف معماری عصر قاجار است. این مسجد در سال ۱۲۴۲ هجری قمری توسط حاج سید حسن از علمای بزرگ شهر سمنان و در دوره فتحعلی شاه قاجار ساخته شده. در منابع آمده است که هزینه ساخت مسجد امام از مصادره اموال ذوالفقارخان، حاکم جبار وقت سمنان تامین شده است که این بنا درخیابان امام (ره) واقع شده است.

مسجد جامع سمنان:از شمار کهن ترین آثار به جا مانده از دوران پر شکوه اسلامی است که نشانگر مدنیت و رشدو نبوغ هنری معماری این خطه می باشد. بنای این مسجد تک ایوانی است. طبق متون تاریخی زمان ساخت این مسجد به قرن سوم هجری قمری برمی گردد و درخیابان امام (ره) واقع شده است.

حمام ها :

گرمابه پهنه:از بناهای قرن نهم هجری قمری است که در سال ۸۵۶ ه. ق به دستور خواجه غیاث الدین محمد ابن خواجه تاج الدین بهرام سمنانی از وزرای دوره تیموری بنا گردیده است.این گرمابه در بخش مرکزی شهر سمنان و در کنار  مجموعه مسجد جامع، مسجد امام، تیمچه پهنه و راسته بازار قرار گرفته است. این بنا در سال ۱۳۶۷ و پس از انجام عملیات مرمت به صورت موزه تغییر کاربری داده و هم اکنون مورد بازدید می باشد.

دروازه:

دروازه ارگ سمنان: بنای اصلی ارگ شهر سمنان در زمان بهمن میرزا بهاء الدوله فرزند فتحعلی شاه قاجار حاکم سمنان احداث گردید. این بنا که در واقع ارگ دولتی و مقر حکومتی سمنان در دوران قاجاریه محسوب می شد، شامل دو دروازه است که دروازه جنوبی آن در اثر گسترش شهر از میان رفته و بنای دروازه شمالی (دروازه فعلی) موجود می باشد. ساخت این بنای تاریخی در سال ۱۳۰۲ هجری قمری به پایان رسیده است ارگ سمنان دارای تزیینات آجرکاری و کاشیکاری بی نظیری است که درمیدان ارگ سمنان واقع شده است.

کاروانسرا ها:

کاروانسرای آهوان

این کاروانسرا در۳۶ کیلومتری شرق سمنان واقع است. پلان بنا چهار ایوانی و از کاروانسراهای ساخته شده در دوران صفوی می باشد. نوع مصالح ساختمانی بکار رفته در بنا آجر و سنگ می‌باشد و در آن تزئینات زیبای آجر کاری به چشم می خورد. حیاط مرکزی کاروانسرا مستطیل شکل است. و دارای ۴۰ متر طول و ۳۲ متر عرض است. در پیرامون آن ۲۴ اتاق به چشم می‌خورد که ابعاد هر یک از اتاقها ۹۰/۲×۳۵/۳ می باشد. این کاروانسرا قبلاً کتیبه ای از سنگ مرمر داشته که متاسفانه به سرقت رفته است. اما به نوشته صنیع الدوله در مطلع الشمس و طبق نوشته کتیبه؛ کاروانسرای آهوان در سال ۱۰۹۷ هـ-ق ساخته شده است.

کاروانسرای شاه عباسی ( رباط) سمنان

این کاروانسرا در ۳۶ کیلومتری غرب سمنان و در روستای لاسجرد واقع است پلان بنا دو ایوانی و از بناهای ساخته شده در زمان شاه عباس صفوی می باشد. ابعاد حیاط ۵/۳۱×۳۶ متر و دور تا دور آن ۲۴ حجره قرار دارد. دو ایوان بلند بزرگ در غرب و شرق کاروانسرا احداث گردیده است. در چهار گوشه حیاط چهار مدخل ورودی به دالان سرتاسری پشت اتاقها قرار دارد. طرح خارجی کاروانسرا مستطیل شکل است و نمای شرق آن بموازات جاده دارای ۱۲ طاقنما می باشد. کاروانسرا در زمان قاجاریه مرمت گردیده است.

خانه ها :

خانه تدین (محمدیه)

این خانه در خیایان آیت الله طالقانی شهر سمنان واقع است و قدمت آن به دوره‌ی قاجاریه بازمی‌گردد. خانه تدین شامل دو بخش بیرونی و اندرونی با زیرزمین های زیبا و فضای خاص خدمه، اصطبل و آشپزخانه بوده است.بخش بیرونی که با یک راهرو به ورودی اصلی بنا متصل می گردد شامل دو اتاق بزرگ، آشپزخانه و زیرزمین می باشد که با سقف‌های قوسی و ازاره های زیبا از سنگ و آجر قسمت تابستان نشین بنا بوده است. بخش اندرونی نیز خود دارای دو بخش زمستان نشین در قسمت شمالی و تابستان نشین قسمت جنوبی و بهار خواب های شرقی و غربی می باشد.در بخش تابستان نشین قسمت اندرونی یک بادگیر بلند و حجیم ساخته شده که در خنک نمودن هوا در تابستانهای گرم نقش ارزنده ای را دارا بوده است.

خانه رجبی

خانه رجبی در میدان ابوذر شهر سمنان واقع شده و از بناهای با ارزش دوره قاجاریه می باشد. این بنای زیبا دارای بادگیر بزرگ و بلند می باشد. نوع بادگیر و طرح آن، این خانه را از دیگر خانه های قدیمی متمایز می سازد. خانه رجبی برای کلانتر وقت سمنان ساخته شده بود و دارای سه حیاط( اندرونی ، بیرونی و مرکزی) بوده است.حیاط مرکزی دارای دو اتاق قرینه یکدیگر می باشد که از مقرنس کاری بسیار زیبایی برخوردار است. در سقف بنا طاق‌های سنتی(۵و۷) و دسته سبدی و طاق‌های دیگر دیده می شود.زیرزمین در ضلع شمال حیاط مرکزی قرار دارد و دارای کف آجر فرش بوده است. روکار جرزهای دیوار آجرنما کاری شده و طاق‌های سنتی زیبائی دارد. یکی دیگر از زیرزمین‌های بنا دارای تونلی بوده که چند خانه و حتی یک قلعه را به هم مربوط می ساخته است.مصالح اصلی بنا را خشت و گل تشکیل داده و نازک کاری آن با گچ انجام گرفته است. این خانه بیشتر جنبه اداری و حکومتی داشته و دارای آب انبار، قراولخانه، اصطبل و اتاق مخصوص خدمه، اتاق‌های مهمان و اتاق‌های خانواده کلانتر و قسمت های اداری بوده است.

خانه طاهری

این خانه در محله اسفنجان، کوچه همت آباد و نزدیک خیابان ابوذر شهر سمنان واقع شده است. و قدمت آن به دوره قاجار می رسد. این خانه ارزشمند که در عرصه بزرگ و اعیانی وسیع تشکیل یافته شامل:هشتی، اطاق خادم، آب انبار ، بنای بیرونی، بنای اندرونی، زیرزمین با سقف‌های زیبا، بادگیری کوچک (که هم به اطاق و هم به زیرزمین خانه هوای خنک می دهد)، ایوان و آشپزخانه می باشد نوع معماری بنا در این شهر کویری طراوت و خنکای مطبوعی به محیط خانه می دهد. درب‌های چوبی و با ارزش بنا هنوز تقریباً سالم هستند و ظرافت کار نجاران آن زمان را یادآور می شوند.

امامزاده ها :

امامزاده یحیی بن موسی(ع)

این آرامگاه مجلل و زیبا در محله اسفنجان سمنان و در گوشه جنوب غربی تکیه معروف پهنه واقع شده است. مجموعه این آرامگاه عبارت است از صحن وسیع، ایوانی رفیع و شکوهمند، گنبدی بزرگ و حرمی زیباست. ایوان بنا به ارتفاع ۵/۱۲ متر، سراسر دارای تزئینات کاشیکاری است. بر پیشانی ایوان کتیبه ای به خط ثلث و به رنگ سفید بر زمینه لاجوردی وجود دارد که بر طبق نبشته آن مدفون این بنا حضرت امامزاده یحیی(ع) فرزند امام موسی کاظم(ع) و برادر حضرت رضا(ع) است. شکل حرم  با کاشی های خشتی سفید که دارای گل های لاجوردی است پوشش شده است.در ضلع شمالی و جنوبی حرم، دو طاقنمای بزرگ قرار دارد. زیر گنبد نیز دارای تزئینات گچبری است. گنبد پیازی شکل و اصیل بنا با ساقه ای کوتاه بر روی چهار فیل پوش برپا شده است. پوشش خارجی گنبد از کاشی فیروزه ای است در داخل بنا کتیبه ای وجود ندارد اما طرح کلی بقعه و شکل گنبد، هسته اصلی بنا را از آثار دوره ایلخانی معرفی می کند.

امامزاده اشرف(ع)

این آرامگاه در محله زاوغان بین امامزاده علوی(ع) و امامزاده سید زین الدین علی صالح(ع) واقع شده است. بقعه شامل حرم، رواق، ایوان، صحن و گنبد می‌باشد. نمای خارجی را کاشی های فیروزه ای زیبائی می پوشاند بر بالای ورودی حرم کتیبه ای متضمن آیت الکرسی به خط ثلث بر زمینه لاجوردی وجود دارد که از نیم متر انتهای ضلع شمالی شروع می شود و پس از گذشتن از ضلع غربی و پیمودن نیم متر از ضلع جنوبی خاتمه می یابد. حرم به صورت چهارگوش و به ابعاد ۴/۵ ×۴/۵ متر می باشد. در چهار گوشه حرم چهار ترنبه و در چهار ضلع حرم چهار طاقنما دیده می شود که گنبد بر روی آن ساخته شده است.نام این بزرگوار علی اشرف فرزند عمرالاشرف بن علی بن حسین(ع) است که مادرش «ام سلمه» دختر امام حسن (ع) می باشد.

آرامگاه ها :

آرامگاه شیخ علاء الدوله سمنانی

این آرامگاه در ۱۲ کیلومتری جنوب غرب سمنان در صوفی آباد واقع و مدفن شیخ رکن آبادی احمدبن احمد بیابانکی (متولد ۶۵۷ یا ۶۵۹ هـ-ق متوفای ۷۳۶هـ-ق ) است. بنای آرامگاه به دستور عمادالدین( جمال الدین) عبدالوهاب وزیر سلطان محمد خدابنده از خشت خام بنا گردیده. سپس شیخ خانقاهی بر آن افزوده. بنای آرامگاه و خانقاه این عارف مشهور بازمانده معماری اواخر قرن هفتم و اوایل قرن هشتم هجری است.ساختمان مفصل آرامگاه شامل دو قسمت است. قسمت اول و اصلی بنا مربع شکل و گنبد عظیمی بر روی آن قرار گرفته است . در چهار طرف این محوطه اتاقها و راهروهای متعددی ساخته شده است.قسمت دوم ایوان رفیع و بلند آرامگاه است که رو به مشرقع واقع و از آجر اخته شده است. ایوان دارای طاق بزرگی بوده که فرو ریخته است. مزار شیخ در بیرون ایوان و بر روی صفه ای بزرگ واقع شده است که مشتمل بر دو سنگ قبر یکی به صورت قائم و دیگری افقی می باشد و شرح حال شیخ بر روی آنها منقور گردیده است.

 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

سوال امنیتی: