دوشنبه - ۱۳۹۷/۰۲/۰۳

سرخه

سرخه (نام محلی: سور) یکی از شهرهای استان سمنان است. سرخه در ۱۸۰ کیلومتری شرق شهر تهران قرار دارد و با شهرستانهای سمنان از شرق و آرادان و گرمسار از غرب و فیروزکوه و مهدیشهر از شمال و با استان اصفهان از جنوب همسایه است و مرکز شهرستان سرخه شهر سرخه می باشد . [۱] جمعیت فعلی شهرستان ۲۴۵۲۴ نفر می باشد .

نام‌شناسی و تاریخچه

وجه تسمیه این شهر را وجود کوه‌های سرخ در اطراف آن گفته‌اند از آنجایی که در گویش سرخه‌ای به سرخه «سور» گفته می‌شود و سور در فارسی به معنی سرخ می‌باشد می‌توان گفت این وجه تسمیه درست است (در منابع قدیمی نیز از سرخه با نام‌های “دیه سرخ” و “قریه سرخک” یاد شده). نظرهای دیگری هم مطرح است که بیشتر به افسانه می‌ماند تا حقیقت. «ابن رُسته» از اولین جغرافی نویسان جهان اسلام، بیش از هزار و صد سال پیش، در کتاب «اعلاق النفیسه»، نام این دیار کهن را در کنار شهر سمنان ثبت کرده‌است. مسجد چهل ستون سرخه نیز یادگار آن سالهاست.

این بخش در سال ۱۳۹۱ به شهرستان سرخه ارتقاء یافت.

زبان

مردم سرخه به گویش سرخه‌ای سخن می‌گویند که از زبان‌ها یا گویش‌های سمنانی است. سرخه یکی از شهرهای منطقه کهن قومس است که به تعبیر دکتر منوچهر ستوده، قومس جزیره لهجه‌هاست و کانون گویش‌های اصیل ایران. گویش سرخه‌ای را در گروه گویش‌های حاشیه دریای خزر و زیرمجموعه گویش‌های ایرانی نو غربی می‌دانند.

لاسجرد روستایی با کمتر از هزار نفر در ۱۲ کیلومتری غرب شهرسرخه ، افتر روستایی با کمتر از دو هزار نفر در شمال شهرسرخه ، بیابانک، مومن‌آباد سرخه روستایی با بیش از دو هزار نفر در شرق شهرسرخه و مرکز بخش هفدر شهرستان سرخه ، اسدآباد سرخه و اروانه سرخه و روستای امامزاده عبدالله و ایج وجوین و صوفی آباد ونظامی و… از روستاهای اطراف سرخه هستند که گویش‌های متفاوت این روستاها از نکات جالب توجه است.

این شهرستان دارای آثار تاریخی از قبیل مسجد چهل ستون، حمام بیرون دژ، قلعه جهان آباد، منزل حاج حشمت، آب انبار قدیمی، بقعه پیر غریب و کاروانسرای لاسجرد و امام زاده سید محمد بن زید سرخه و قلعه افتر وآرامگاه اعلا الدوله و درویش محمد ویخچالهای درجنوب شهرسرخه و مجموعه باستانی روستای بیابانک سرخه و…است.
محصولات کشاورزی

از عمده‌ترین محصولات کشاورزی سرخه می‌توان به خربزه، انار، پنبه و گندم اشاره کرد. البته در سالهای اخیر زیتون و پسته نیز جزوه محصولات سرخه شده اندوزمینهای بزرگ زیادی به کشت این محصولات اختصاص پیدا کرده است بطوری که در سطح شهر سرخه وروستاهایش هم مردم می‌کارند و از محصولش استفاده می‌کنند.
محصولات دامی و طیور

صنعت دامپروری در سرخه نسبت به صنعت طیور از رشد کمتری برخوردار است. در اطراف شهر سرخه مراکز مختلفی وجود دارد که به پرورش مرغ گوشتی ، تخمی و شتر مرغ می‌پردازند.ودر آینده پرورش بوقلمون( که در زمانهای قدیم در سرخه مرسوم بوده و در سفرنامه ناصرالدین شاه به آن اشاره شده ) وبلدرچین و…به صنعت طیور شهرستان سرخه اضافه می شود که مرغداریها و دامداریها در جای جای شهرستان سرخه پراکنده هستند همچنین در کویر شهرستان سرخه شتر نیز پرورش پیدا می کند .

صنایع سرخه

با توجه به معادن وسیع نمک و گچ در اطراف سرخه واحدهای مختلفی در زمینه فراوری گچ و تولید نمک‌های خوراکی فعال هستند. همچنین واحد تولیدی کربنات سدیم در جنوب این شهر واقع شده است که از مواد اولیه نمک و آهک اطراف سرخه جهت تولید کربنات سدیم استفاده می‌نماید. صنعت پلاستیک نیز در سرخه از رونق مناسبی برخوردار است و واحدهای کوچک زیادی اقدام به تولید قطعات پلاستیک می‌کنند.

همچنین شهرک های صنعتی زیادی در شهرستان فعالند که عبارتند از :

شهرک صنعتی سرخه در شرق شهرسرخه انتهای بلوار امام رضا علیه السلام
شهرک صنعتی تخصصی گچ عبداله آباد شهرستان سرخه در کیلومتر ۳۰ شهرسرخه
شهرک صنعتی تخصصی گچ افتردر کیلومتر۲۰ شمال شهرسرخه

شهرک صاعتی تخصص گچ مومن آباددر کیلومتر ۱۰ شرق شهرسرخه
ناحیه صنعتی برکیان شمال روستای لاسجرد سرخه کیلومتر ۱۶ شمال غربی شهر سرخه
ناحیه صنعتی جنوب سرخه که کارختنه جات آجر پزی و قیر و …در آنجا مستقر شده اند.

البته کارخانه های در شمال شهر سرخه در منطقه آسیاب پنجم نیزهستند که به این رونق اقتصادی شهرستان کمک کرده‌اند.مثل کارخانه سیم وکابل شاهین و..

آثار تاریخی

آب انبار قدیمی (موزومَبل)
مسجد چهل ستون
آسیاب‌های آبی
حمام بیرون دژ
خانه حشمت و عزیزیان
قلعه جهان آباد
کاروانسرای شاه عباسی لاسجرد
یخچال جنوب شهرسرخه
آب انبار ومجموعه تاریخی روستای بیابانک
مسجد جامع روستای جوین

جاذبه‌های طبیعی

در اطراف این شهر چشمه‌های آب معدنی متعددی وجود دارد که تعدادی از آنها از این قرارند:

چشمه معدنی شورآب (شمال غربی سرخه)
چشمه معدنی نمک‌دره (جنوب سرخه)
چشمه معدنی تلخ‌آب غرب سرخه
روستای جوین سرخه
امامزاده محمد بن زید سرخه
روستای ایج و امامزاده عبدالله سرخه
گردنه بشم شمال سرخه
دو خالگاه در مسیر رودخانه سرخه
خنار (خونار) در شمال امامزاده عبداله سرخه
روستای گور در سفید شمال سرخه

مشاهیر

حسن روحانی (رئیس جمهور دوره یازدهم)
عباسعلی اختری
ایه الله عباسعلی پیوندی
ملا زین العابدین نطنزی سرخه ای
دکتر شیخ حسین عربی امام جمعه شهرستان سرخه
سردار شهید ایمانی نسب
حاج اسماعیل نجار معروف به استاندار
حسین فریدون
شیخ حسن اختری
ایه الله ارسطو سرخه ای
ایه الله فیض سرخه ای
مرحوم عباسعلی اسلامی (شاعر)
دکتر حسن یعقوبی(شاعر و نویسنده)

ازاین شهر در جریان انقلاب و جنگ تحمیلی شهدای زیادی به دیدار خدا نایل شدند.از جمله مشاهیر از شهدای انقلاب این شهر میتوان شهید امامی، شهید فرهاد صفا و شهید حسن حسنان را نام برد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

سوال امنیتی: