پنجشنبه - ۱۳۹۷/۰۸/۲۴
صفحه اصلی >> استان ما >> آداب و رسوم >> نوروز در استان سمنان

نوروز در استان سمنان

استان تاریخی سمنان به دلیل دارا بودن تنوع فرهنگی و فرهنگ کهن و اصیل، دارای مجموعه‌ای از آیین‌های جالب در ایام مختلف سال است که با توجه به در پیش بودن سال جدید، آیین‌های نوروزی شهرستان‌های این استان معرفی می‌شود.

به گزارش خبرگزاری فارس از سمنان، به گفته حمیدرضا حسنی، کارشناس پژوهش‌های مردم شناسی سازمان میراث فرهنگی ،گردشگری و صنایع دستی استان سمنان مردم این استان در ایام نوروز آیین‌ها و آداب و رسوم مختلفی دارند که ریشه در فرهنگ و آداب این منطقه از میهن اسلامی دارد.

** آیین‌های پیش از نوروز در شهرستان شاهرود
* پیک‌های نوروزی: در روزهای پایانی سال کهنه و چند روز پیش از نوروز و آغاز سال نو‌، پیام آوران بهار در خیابان‌ها، کوچه و گذرهای محله‌ های شهرها و روستاها گشته و با ترانه‌خوانی و دست افشانی، بازی و نمایش، رفتن زمستان و آمدن بهار و نوروز را به مردم نوید می‌دادند.

* مراسم سالی نو و مالی نو

در قدیم ۲۰ روز مانده به نوروز یک گروه چهار نفره از نوروز خوانان به شاهرود و بسطام می‌آمدند و اشعاری در وصف بهار، سال نو و نوروز می‌خواندند.

این افراد جوانانی در گروه سنی ۱۲تا ۱۷ سال بودند که هر چه تعدادشان کمتر بود از مقدار هدایایی که اهالی به آنان می‌دادند سهم بیشتری می‌بردند.

این جوانان در خیابان‌ها و کوچه‌ها گشته در یکی از خانه‌ها را زده و کلام خود را با این اشعار آغاز می‌کردند:
صد سلام و سی علیک/ صاحبخانه سلام علیک/ سلام من بگید علیک/ از جانب ملا بیگ/ نوروز نوسار آمده/ گل در گلستان آمده/ مژده دهید به دوستان/ نوروز نوسار آمده

اگر صاحبخانه در را باز نمی‌کرد آنها در وصف صاحبخانه اشعاری می‌خواندند و اگر صاحبخانه پول، گندم، جو، آرد، قند و یا کمی نقل به بچه‌ها می‌داد، تک خوان با صدای بلند می‌گفت: کربلاییش کنن….آمین/ مکه‌ایش کنن…..آمین

در کلاته خیج نیز این افراد از چند روز مانده به سال نو اشعاری در وصف نوروز و صاحبخانه خوانده و هدایایی دریافت می کردند.

این اشعار عبارت بود از: سال نو، سال کهنه، امید دارم درش بسته نمانه.

* آیین‌های پیش از نوروز در شهرستان دامغان

* نوروز خوانی: در اواسط اسفند ماه، نوروز خوانانی از گرگان و یا شهر دامغان به روستاها می‌رفتند.

نوروز خوانان در حالی که چوبی به دست داشته به همراه فردی موسوم به “پس خوان ” و یا کیسه دار به در خانه اهالی محله می رفتند و با چوب به در خانه می‌زدند و داخل می شدند.

این افراد با خواندن اشعاری در وصف بهار، حضرت علی (ع) و صاحبخانه مژده و نوید سال نو و بهار را می دادند، صاحبخانه نیز هدایایی مثل شکر‌، برنج، شیرینی، پول به آنها می داد و شخص کیسه دار هدایا را دریافت کرده و درون کیسه‌ای که به همراه داشت می ‌ریخت.
نوروز خوانان اغلب پس از دریافت این اقلام این چنین صاحبخانه را دعا می‌کردند: کربلاییش کنن، آمین/ مکه ایش کنن، آمین

* آیین‌های استقبال از نوروز در شهر سمنان

تا گذشته‌ای نه چندان دور در روزهای پایانی اسفندماه شخصی موسوم به “حاجی فیروز ” و “سرور ” در بازار شهر سمنان فرارسیدن بهار طبیعت و سال نو را به همگان تبریک نوید می‌داد.

او بر اسب چوبی مزین به پارچه‌های رنگارنگ سوار می‌شد و با شادمانی مضامینی را بدین شرح بیان می‌کرد:
ارباب منی سمبلی بلیکم، ارباب منی سربالایی هی کن، ارباب منی بزبز قندی، ارباب منی چرا نمی خندی.

جمعی از نوروزخوانان نیز چهره خود را با ذغال سیاه می کردند و با دست گرفتن دایره زنگی در محله های شهر گردش می کردند و ابیاتی را در ارتباط با نوروز می خواندند.

این افراد از هر خانه هدایایی چون ، گندم، نخود، شاهدانه و … دریافت می کردند.

پخت سمنو از دیگر آیین های استقبال از نوروز در بین سمنانی ها است، اینکار با همکاری جمعی از زنان محله و یا وابستگان صورت می گرفته و همچنان ادامه دارد.

سمنو پزان همراه با آداب و اعتقادات خاصی همراه بود و خانواده های بسیاری برای ادای نذر و یا گرفتن حاجت اینکار را انجام می دادند.

* آیین های نوروزی در شهرستان گرمسار

یکی از آداب استقبال از نوروز در این شهرستان انجام خانه تکانی و غبارروبی از و سایل زندگی است.

درگذشته زنان برای این منظور دوغ آبی از گل و یا گچ بر روی دیوارخانه می مالیدند.

رویاندن سبزه نیز غالبا از اوایل اسفند آغاز شده و در این بین کاشت گندم، عدس شاهی و … درون بشقاب و کاسه متداول بوده است.
برخی زنان نیز تخم شاهی را بر روی کوزه های سفالی سبز می کردند، سبزه های نوروزی در میان سفره عید نهاده و تا سیزدهم نگه داشته می شد.

انجام خریدهای نوروزی از جمله میوه، آجیل، لباس نو و نیز پخت سمنو و شیرینی محلی از دیگر آداب نوروزی در این شهرستان است.
در گذشته افراد موسوم به نوروزخوان در شهر آرادان و روستاهای منطقه با خواندن ابیاتی فرا رسیدن بهار طبیعت را به مردم نوید می دادن و از آنان هدایایی دریافت می کردند.

* آیین های استقبال از نوروز در شهرستان مهدیشهر

نوروزخوانی از جمله آداب مورد استقبال از نوروز در مهدیشهر و توابع آن است.

این افراد با گردش در محله های شهر و خواندن ابیاتی بدین شرح فرا رسیدن نوروز را به همگان نوید می دادند:

سی سلام و سی علیک/ مشتی جون سلام علیک/ مشتی جون مهربون/ نو نسته چالا میدون/ اشترو بار کند (شترها را بار می کنه)/ دیم بدیم قطار کند(پشت سر هم قطار می کنه)

این افراد از صاحب خانه هدایایی دریافت می کردند .

* اشعار نوروز خوانی در شهمیرزاد

مشهدی عمه با خدا/ تو را می برن بالا بالا / دستت برسه قفل طلا/ پسر ما را بکنی زوما(داماد)/دستش بگذاری حنا/اما(ما) بیاییم مبارک با/ به یاسین و به طه و تبارک/ شما را سال نو باشد مبارک

از دیگر آیین های نوروزی در این شهرستان می توان به پخت سمنو، خانه تکانی، کاشت سبزه خرید نوروزی و …. اشاره کرد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

سوال امنیتی: