پنجشنبه - ۱۳۹۷/۰۷/۲۶
صفحه اصلی >> آموزش >> احکام >> احکام نگاه به نامحرم

احکام نگاه به نامحرم

قرآن و نگاه نامحرم
پرسش ۱. آیا درباره نگاه به نامحرم آیه ای در قرآن هست؟
((قل للمومنین بعضوا من ابصارهم))۱.؛ « به مومنان بگو: چشم های خود را از نگاه به نامحرم فرو گیرند».
(( و قل للمومنات یغضضن من ابصارهن))۲.« و به زنان با ایمان بگو: چشم های خود را از نگاه هوس آلود فروگیرند».
گفتنی است اگر انسان به خوبی بداند؛« عالم محضر خداوند است» و باور کند هیچ یک از اعمال و حرکات ما از دید الهی پنهان نیست و این مطلب را بارها و بارها به خود تلقین کند تا به مرحله احساس و باور قلبی برسد ترک عملی که موجب ناخشنودی خداوند است کاری ممکن و شدنی می باشد.
پیامبر بزرگ اسلام (ص) در حدیثی می فرماید:« یابن آدم… و ان نازعک
۱. نور(۲۴)، آیه ۳۰.
۲. همان، آیه ۳۱.
بصرک الی بعض ما حرمت علیک فقد اعنتک علیه بطبقتین فاطیق»۱؛« فرزند آدم!… اگر چشمت بخواهد تو را به نگاه حرام بکشاند من دو پلک در اختیار تو قرار داده ام، پس آنها را فرو بند».
و نیز پیامبر(ص) می فرماید:« هر چشمی در روز قیامت گریان است، مگر سه چشم؛ چشمی که از خوف خداوند بگرید و چشمی که از محارم الهی بسته گردد و چشمی که در راه خدا بیدار بماند».
حضرت صادق(ع) در حدیثی نورانی می فرماید:« النظر سهم مسموم من سهام ابلیس من ترکها لله عزوجل لا لغیره اعقبه امنا وایمانا یجد طعمه»۲؛ « نگاه ناروا تیری مسموم از تیرهای شیطان است. هر کس آن را تنها به خاطر خدا ترک کند، خداود آرامش و ایمانی به او می دهد که طعم گوارای آن را در خود می یابد».
امیر مومنان (ع) می فرماید:« هر کس چشمش را آزاد بگذارد، حسرتش زیاد می گردد».۳
با مراقبت درونی و دوری از زمینه های بیرونی و سپردن دل و روح خود به خداوند از دستبرد شیطان می توان محفوظ ماند و اگر انسان با وجود مواظبت و پاسداری از دل و چشمش گاهی فریب خورد و نگاهی نا به جا انداخت، می تواند با توبه فوری، این خطا را جبران کند و اثر سوء آن را از جان و روحش پاک کند.
مهم این است که نگاه حرام به صورت عادت در نیاید و قبح آن شکسته
۱- اصول کافی، ج۸، ص۲۱۹، نشر دارالکتب الاسلامیه.
۲- محمد، محمدی ری شهری، میزان الحکمه، ج۴، ص۳۲۹۲، نشر دارالحدیث.
۳- بحار الانوار، ج۱۴، ص۳۸.
نگردد، یعنی باید هوشیار باشد و از دل و چشم خود نگهابانی دهد و اگر گرفتار خطا شد با سلاح توبه دشمن را ناکارا کند. چون اگر چشم رها و آزاد گردد و به هر صورت و هر منظره ای نگاه کند، این کار عادت و ملکه انسان می شود و در روایتی از امام عسکری(ع) آمده است: برگرداندن صاحب عادت از عادتش مانند معجزه است.۱
اگر انسان به خوبی بفهمد که بسیاری از آلودگی ها و انحرافات از یک نگاه ناروا که نگاه های بعدی را به دنبال داشته و استغفار و توبه ای همراه آن نبوده، سرچشمه گرفته، همین فکر، عامل کنترل بسیار مهمی است که انسان بیدار و هوشیار را از خطا حفظ می کند.
۱- بحار الانوار، ج۱۲، ص۳۸.

نگاه های حرام
پرسش ۲- نگاه های ممنوع و حرام کدام است؟
نگاه های حرام عبارت است از:
۱. نگاه به چهره آرایش کرده زن.
۲. نگاه به زیور آلات زن.
۳. نگاه به عکس بی حجاب زن آشنا.
۴. نگاه با ریبه (ترس افتادن به حرام).
۵. نگاه به بدن مرد نامحرم (به جز صورت و دست ها).
۶. نگاه به تمام بدن زن نامحرم (به جز صورت و دست ها تا مچ).
۷. نگاه هوس آلود (هر چند به صورت و دست ها و یا به بدن هم جنس).

نگاه های حلال
پرسش ۳. نگاه های جایز و حلال کدام است؟
نگاه های جایز عبارت است از:
۱. نگاه به زن روستانشین،۱
۲- نگاه به عکس بی حجاب زن ناشناس،
۳- نگاه هم جنس به هم جنس (به جز عورت)،
۴- نگاه به زن به منظور ازدواج (با شرایط خاص)،
۵- نگاه به زن بی حجاب که اگر سرزنش شود، تاثیر نمی پذیرد،
۶- نگاه به زن کهنسال۲ که هیچ گونه رغبتی به ازدواج با او نیست،
۷- نگاه به زن غیر مسلمان؛ خواه از اهل کتاب باشد یا نه.۳
۱. توضیح المسائل مراجع،م ۲۴۳۳؛ نوری، توضیح المسائل، م۲۴۲۹؛ تبریزی، استتاءات، س۱۵۹۷؛ وحید، توضیح المسائل، م ۲۴۴۲ و خامنه ای، استفتاء، س۵۰۹.
۲. صافی، توضیح المسائل مراجع، و ۲۴۳۳ و هدایه العباد، ج۲ (النکاح)م۱۸.
۳. توضیح المسائل مراجع،م ۲۴۳۳؛ نوری، توضیح المسائل،م ۲۴۲۹؛ العروه الوثقی، ج۱ (الستر)؛
وحید، توضیح المسائل، م۲۴۴۲؛ خامنه ای، اجوبه الاستفتاءات، س۴۳۸.

نگاه حرام
پرسش۴. آیا نگاه حرام جزء گناهان کبیره است؟
خیر، ولی اگر نگاه حرام به عمد تکرار و بر آن اصرار ورزیده شود، حکم گناه کبیره را پیدا می کند.۴
۱. از نظر برخی مراجع (آیات عظام بهجت و مکارم شیرازی).
۲. جاهایی که به طور معمول نمی پوشانند (مانند موها، گردن و دست ها).
۳. به جز جاهایی که به طور معمول می پوشانند.
۴. امام، تحریر الوسیله، ج۱(شرائط امام الجماعه)، و م۱؛ فاضل، نوری، مکارم، تعلیقات علی العروه (شرائط امام الجماعه)، م۱۳؛ تبریزی، التعلیقه علی منهاج الصضالحین (التقلید)، م۲۹؛ صافی، هدایه العباد، ج۲، م۱۲۴۴و ۱۲۴۵؛ سیستانی، منهاج الصالحین، ج۱، م۲۹؛ بهجت، وسیله النجاه، ج۱، م۱۰۶۱، ۱۰۶۲؛ دفتر: وحید، خامنه ای.
پرسش ۵. حکم نگاه کردن به صورت نامحرم چیست؟ اگر گناه به طور «خیره» و نه از روی قصد و غرضی باشد، باز هم اشکالی دارد؟
همه مراجع (به جز صافی): نگاه به صورت نامحرم، اگر بدون قصد لذت و ترس افتادن به حرام باشد، اشکال ندارد؛ ولی اگر با یکی از این دو مشخصه همراه باشد، جایز نیست.۱
آیه الله صافی: نگاه به قصد لذت حرام است و بدون قصد لذت و ترس افتادن به حرام نیز بنابر احتیاط واجب جایز نیست.۲
تبصره: فرض مساله در رساله های عملیه، در مورد نگاه عمدی و پیوسته است؛ و گرنه نگاه اتفاقی به فتوای همه مراجع تقلید اشکالی ندارد.
۱. توضیح المسائل مراجع، م ۲۴۳۳، ۲۴۳۶؛ نوری، توضیح المسائل، م۲۴۲۹ و ۲۴۳۲؛ العروه الوثقی؛ ج۱ (الستر)، م۲ و (احکام التخلی) م۸؛ وحید، توضیح المسائل، م۲۴۴۲ و ۲۴۴۵؛ دفتر: خامنه ای.
۲. مکارم، استفتاءات، ج۱، س۷۹۹ و تبریزی، صراط النجاه، ج۵، س۱۲۷۴ و دفتر: همه مراجع.

نگاه به پای نامحرم
پرسش۶. آیا نگاه کردن به پای زن نامحرم، از مچ با پایین جایز است؟
همه مراجع (به جز مکارم): خیر، نگاه به پای زن از مچ به پایین نیز- هر چند بدون قصد لذت- حرام است.۳
آیه الله مکارم: آی، ولی بهتر آن است که نگاه نکند.۴
۴. دفتر: مکارم.

نگاه از آینه
پرسش۷. آیا نگاه به موهای زن نامحرم، از داخل آینه جایز است؟
همه مراجع: خیر، جایز نیست.۱
تبصره. حکم نگاه از آینه، شیشه، آب صاف و مانند آن، با عکس و فیلم زن تفاوت دارد. نگاه از داخل آینه به زن نامحرم جایز نیست؛ ولی نگاه به عکس و فیلم او- اگر ناآشنا باشد- بدون قصد لذت جایز است.
۱. توضیح المسائل مراجع، م۲۴۳۳؛ وحید، توضیح المسائل، م۲۴۴۲؛ نوری، توضیح المسائل، م۲۴۴۹ و خامنه ای، استفتاء، ص۴۸۷.

نگاه به زیبایی ها
پرسش۸. اگر انسان همان طور که از دیدن باغ و گلستان لذت می برد، از نگاه کردن به چهره زن لذت ببرد؛ آیا این کار حرام است و مصداق قصد لذت به حساب می آید؟
همه مراجع: این گونه نگاه ها چون جنبه لذت جنسی دارد، جایز نیست.۲
۲. توضیح المسائل مراجع، م۲۴۳۳.

نگاه به مانتویی
پرسش۹. آیا نگاه به برجستگی های بدن زن نامحرم (مانند سینه و پشت) از روی لباس و مانتو جایز است؟
همه مراجع: اگر با قصد لذت لذت باشد و یا بترسد که به گناه بیفتد، نگاه به این مواضع جایز نیست.۳
۳. با استفاده از منابع عنوان «پوشیدن مانتو…» و العروه الوثقی، ج۱، م۱۶.

نگاه به مرد
پرسش۱۰. آیا همان گونه که نگاه مرد به زن حرام است، نگاه زن به مرد نیز حرام است؟
همه مراجع (به جز بهجت و سیستانی): آری، نگاه زن به بدن مرد نامحرم {به جزء سر، گردن و دست ها و جاهایی که معمولا آن را نمی پوشانند} حرام است؛ هر چند بدون قصد لذت باشد.۱
آیات عظام بهجت و سیستانی: نگاه زن به بدن مرد نامحرم با قصد لذت حرام است و بنابر احتیاط واجب بدون قصد لذت افتادن به حرام هم نیز {به جز قسمتی از بدن که معمولا آن را نمی پوشانند مانند سر و دست ها} جایز نیست.۲
پرسش۱۱. حکم نگاه کردن زن به بازو و آرنج مرد نامحرم چیست؟
آیات عظام امام، خامنه ای، صافی: جایز نیست.۳
آیات عظام تبریزی، مکارم، سیستانی، نوری، فاضل و وحید، اگر بدون قصد لذت و ترس افتادن به گناه باشد، اشکالی ندارد.۴
آیت اله بهجت: بنابر احتیاط واجب جایز نیست.۵
۳. خامنه ای، استفتاء، س۴۸۷؛ صافی، جامع الاحکام، ج۲، س۱۷۱۲، امام، استفتاءات، ج۳، (نظر)، س۶ و ۳۹.
۴. مکارم، استفتاءات، ج۲، م۱۰۴۳؛ تبریزی، استفتاءات، س۱۵۹۱؛ وحید، توضیح المسائل، م۲۴۴۲ و دفتر: فاضل و سیستانی.
۵. بهجت، توضیح المسائل، م۱۹۳۳.
پرسش۱۲. آیا زنان می توانند به حجم بدن مرد نامحرم (مانند پشت و سینه) از روی لباس نگاه کنند؟
همه مراجع: اگر بدون قصد لذت و ترس افتادن به گناه باشد، اشکال ندارد.۱
۱.العروه الوثقی، ج۲، (الستر) م۳ و ۱۶، و (احکام التخلی) م۱؛ دفتر: خامنه ای.

نگاه به استاد
پرسش۱۳. حکم نگاه پیوسته به صورت استاد زن، در هنگام درس چیست؟
همه مراجع(به جز صافی): اگر بدون قصد لذت و ترس افتادن به حرام باشد، اشکال ندارد.۲
آیه الله صافی: بدون قصد لذت نیز بنابر احتیاط واجب جایز نیست؛ ولی اگر نگاه اتفاقی باشد، اشکال ندارد.۳
۲. توضیح المسائل مراجع، م۲۴۳۳؛ العروه الوثقی ج۲ (النکاح)، م۳۱؛ نوری، توضیح المسائل، م۲۴۲۹؛ وحید، توضیح المسائل، م۲۴۴۲ و خامنه ای، استفتاء، س۵۰۹.
۳. صافی، توضیح المسائل مراجع، م۲۴۳۳، جامع الاحکام، ج۲، س۱۷۰۰ و هدایه العباد، ج۲، (النکاع) م۱۸ و دفتر: خامنه ای.
پرسش ۱۴. استاد ما بد حجاب است و حجاب شرعی را رعایت نمی کند و در هنگام نوشتن مطالب روی تخته سیاه، دست و موهای سر او، بیش از اندازه ظاهر می شود، تکلیف ما چیست؟
آیات عظام امام، خامنه ای، صافی، فاضل و نوری: نگاه به او هر چند بدون قصد لذت، اشکال دارد.۴
آیه الله بهجت: نگاه به او، هر چند بدون قصد لذت، جایز نیست. ۴. امام، فاضل و نوری، تعلیقات علی العروه الوثقی، (النکاح)، م۲۷؛ خامنه ای، استفتاء، س۵۱۶ و ۵۸۲؛ صافی، هدایه العباد، ج۲، (النکاح)، م۲۷ و دفتر: بهجت.
آیات عظام تبریزی، سیستانی، صافی، مکارم و وحید: اگر از زنان بی باکی است که او را امر به حجاب کنند، اعتناء نمی کند؛ نگاه به او- بدون قصد لذت و ترس افتادن به حرام- اشکالی ندارد.۱
۱. سیستانی، توضیح المسائل مراجع، م۲۴۳۴؛ تبریزی، التعلیقه علی منهاج الصالحین، (النکاح) م۱۲۳۲؛ مکارم، استفتاءات ج۲، س۱۰۲۹، ۱۰۳۹ و تعلیقات علی العروه الوثقی، (النکاح)، م۲۷؛ وحید، توضیح المسائل، م۲۴۴۳.
پرسش۱۵. نگاه پیوسته دختران به چهره استاد نامحرم مرد، در کلاس درس چه حکمی دارد؟
همه مراجع: اگر بدون قصد لذت و ترس افتادن به گناه باشد، اشکال ندارد.۲ ۲. بهجت، سیستانی و مکارم، توضیح المسائل مراجع، م ۲۴۳۳، تبریزی، استفتاءات، س۱۵۹۱؛ وحید، توضیح المسائل، م۲۴۴۲؛ صافی، هدایه العباد، ج۲ (النکاح) م۱۹؛ نوری، توضیح المسائل، م۲۴۲۹؛ امام، تحریرالوسیله، ج۲، (النکاح) م۱۹، دفتر: خامنه ای.

نگاه به شاگردان
پرسش ۱۶. تکلیف استادی که به عده ای از دختران درس می دهد؛ ولی نمی تواد خود را از نگاه هوس آلود کنترل کند، چیست؟
همه مراجع، باید تدریس برای آنان را رها کند.۳
۳. امام، استفتاءات ج۳، (نظر)، س۲۸، تبریزی، استفتاءات س۱۵۸۱؛ مکارم، استفتاءات ج۱، س۸۱۳ و ج۲ س۱۰۳۵؛ دفتر: بهجت، صافی، نوری، وحید، سیستانی و خامنه ای.

نگاه خواستگاری
پرسش ۱۷. در چه صورت می توانم به چهره، گردن و موهای دختری که قصد ازدواج با او را دارم، نگاه کنم؟
همه مراجع (به جز صافی): نگاه به دختر مورد نظر با شرایط ذیل جایز است:
۱. به قصد لذت و ریبه نباشد {هر چند بداند با نگاه لذت قهی پیدا می شود}.
۲. برای آگاهی از وضع جسمانی دختر باشد (پس اگر از حال او آگاه است، نگاه او جایز نیست).
۳. مانعی از ازدواج در میان نباشد (برای مثال دختر شوهر نداشته باشد).
۴. احتمال بدهد دختر او را رد نمی کند.۱
آیه الله صافی: با رعایت شرایط یاد شده، بنابر احتیاط واجب تنها به صورت و دست ها تا مچ اکتفا کند.۲
۱. سیستانی، منهاج الصالحین، ج۲، النکاح، م۲۸؛ امام، فاضل، نوری، مکارم، تعلقات علی العروه، النکاح، م۲۶، بهجت، توضیح المسائل، م۱۹۴۴؛ خامنه ای، استفتاء، س ۵۲۵؛ دفتر: تبریزی.
۲. صافی، جامع الاحکام، ج۲، س۱۷۰۹.
پرسش۱۸. می خواهم با دختری ازدواج کنم آیا می توانم، به طور پنهانی به موها و گردن او نگاه کنم یا اینکه در این نگاه رضایت و اجازه او شرط است؟
همه مراجع: اگر شرایط نگاه جایز را داشته باشد، رضایت دختر در آن شرط نیست.۳
۳. امام، فاضل، مکارم، نوری، تعلیقات علی العروه، النکاح، م۲۶، بهجت، توضیح المسائل،م۱۹۴۴؛ دفتر: صافی، وحید، تبریزی و خامنه ای.

نگاه های خیابانی
پرسش۱۹. شخصی قصد ازدواج دارد؛ آیا می تواد بدون قصد لذت به چهره و موهای خانم ها(مثلاً در خیابان) نگاه کند تا کسی را بپسندد و بعد از او خواستگاری کند؟
همه مراجع: این نوع نگاه ها جایز نیست.۱
تبصره. نگاه به دختر به منظور ازدواج با او، شرایطی دارد که با رعایت آن جایز می شود.۲
۱. مکارم، تعلیقات علی العروه، م۲۶، و استفتائات، ج۱، س۸۱۶؛ فاضل، تعلیقات علی العروه، ج۲. النکاح،م۲۶؛ صافی، هدایه العباد، ج۲، النکاح، م۲۸، امام، تحریر الوسیله، ج۲، النکاح م۲۸؛ سیستانی، منهاج الصالحین، ج۲، النکاح، م۲۸؛ تبریزی، صراط النجاه، ج۶، م۹۴۸؛ دفتر: وحید و خامنه ای.
۲. ر.ک: عنوان «نگاه خواستگاری».

نگاه به نامزد
پرسش۲۰. آیا نگاه به بدن نامزد خود که هنوز نامحرم است- ولی محرم شدن قطعی است- جایز است؟
همه مراجع: خیر، نامزد نامحرم با سایر زنان تفاوتی ندارد.۳
۳. توضیح المسائل مراجع، م۲۴۳۳؛ العروه، ج۲، النکاح، م۲۶؛ وحید، توضیح المسائل، م ۲۴۴۲؛ نوری، توضیح المسائل، م۲۴۲۹ و خامنه ای، استفتاء، س ۵۲۵.

نگاه ناخودآگاه
پرسش۲۱. با توجه به اینکه کلاس های دانشجویان دختر و پسر ا هم برگزار می شود، طبعاً ناخودآگاه چشم انسان به دختران نامحرم می افتد؛ حکم آن در صورتی که بدون قصد لذت باشد چیست؟
همه مراجع: اگر ناخودآگاه و بدون قصد لذت باشد، اشکال ندارد.۴
۴. مکارم، استفتاءات ج۲، س۱۰۳۶؛ فاضل، جامع المسائل، ج۲، س۱۳۲۴؛ العروه الوثقی؛ ج۲. (النکاح) ۲۷؛ امام، تحریر الوسیله ج۲، (النکاح)، م۲۷؛ نوری، استفتاءات، ج۱، س ۴۸۴؛ توضیح المسائلی، م ۲۴۲۹؛ توضیح المسائل مراجع، م ۲۴۳۳، صافی، جامع الحکام، ج۲، س ۱۷۰۰ و ۱۷۰۲ و ۱۷۰۳؛ وحید، توضیح المسائل، م ۲۴۴۲؛ دفتر: خامنه ای.
پرسش ۲۲. با وضعی که زنان بیرون می آیند و ما نیز مجبوریم به کوچه و خیابان برویم و چشم مان به آنان می افتد، تکلیف چیست؟
همه مراجع: نگاه اتفاقی به بدن و موی آنان حرام نیست؛ ولی باید از نگاه عمدی {و پیوسته} اجتناب کرد.۱
تبصره. نگاه به زنان بی بند و بار حکم خاصی دارد که در «نگاه به بی حجاب» آمده است.
۱. مکارم، استفتاءات، ج۲، س۱۰۳۶؛ فاضل، جامع المسائل، ج۲، س۱۳۲۴؛ صافی، جامع الاحکام، ج۲، س۱۷۰۲ و ۱۷۰۳؛ العروه الوثقی، ج۲، (النکاح)، م ۲۷؛ امام، تحریر الوسیله، ج۲، (النکاح)، و۲۷؛ نوری، استفتاءات، ج۱، س۴۸۴؛ سیستانی، منهاج الصالحین، ج۳ م۲۶؛ دفتر: وحید، بهجت و خامنه ای.

نگاه به فامیل
پرسش ۲۳. نگاه به زنان نامحرم- به ویژه فامیل و آشنا- بدون قصد لذت و تنها از روی علاقه و محبت (مثلاً به چشم خواهری) باشد، چه حکمی دارد؟
همه مراجع ( به جز صافی): اگر بدون قصد لذت و ترس افتادن به حرام باشد، نگاه به صورت و دست ها تا مچ جایز است، ولی نگاه به جاهای دیگر {هر چند بدون قصد لذت} حرام است.۲
آیه الله صافی: نگاه به بدن آنان {هر چند بدون قصد لذت} حرام است و بنابر احتیاط واجب، به صورت و دست ها تا مچ نیز بدون قصد لذت نگاه نشود.۳
۲. توضیح المسائل مراجع، و ۲۴۳۳؛ نوری، توضیح المسائل، م ۲۴۲۹؛ وحید، توضیح المسائل، م ۲۴۴۲ و خامنه ای، استفتاء، س ۴۹۶ و ۵۰۹.
۳. صافی، توضیح المسائل مراجع، م۲۴۳۳، جامع الاحکام، ج۲، س۱۷۰۰ و هدایه العباء، ج۲، (النکاح) م۱۸.

نگاه به محرم
پرسش ۲۴.زن و مرد محرم تا چه اندازه می توانند به بدن یکدیگر نگاه کنند؟
همه مراجع (به جز مکارم): اگر بدون قصد لذت و ترس افتادن به حرام باشد، می توانند به تمام بدن یکدیگر {به جز عورت} نگاه کنند.۱
آیه الله مکارم: اگر قصد لذت و ترس افتادن به حرام نباشد، می توانند تنها به آن مقداری که در میان محارم، نپوشاندنش معمول است، نگاه کنند و در غیر آن (مثلاً ما بین ناف تا زانوها) بنابر احتیاط واجب، نگاه به آن جایز نیست.۲
۱. توضیح المسائل مراجع، و ۲۴۳۷؛ العروه الوثقی، ج۲، (النکاح)، م۳۲؛ نوری، توضیح المسائل؛ م ۲۴۳۳؛ و حید، توضیح المسائل، م۲۴۴۶؛ صافی، هدایه العباد، ج۲ (النکاح) . م ۱۷؛ دفتر: خامنه ای.
۲. مکارم توضیح المسائل مراجع، م ۲۴۳۷ و تعلیقات علی العروه، (النکاح)، م۳۲.

نگاه به همجنس
پرسش ۲۵. نگاه مرد به بدن مرد و زن به بدن زن، تا چه حدودی جایز است؟
همه مراجع: اگر بدون قصد لذت و ترس افتادن به حرام باشد، می توانند به تمام بدن یکدیگر {به جز عورت} نگاه کنند.۳
۳. توضیح المسائل مراجع، م۲۴۳۶ و ۲۴۳۸؛ العروه الوثقی، ج۲، (النکاح) م ۲۸؛ نوری، توضیح المسائل، م ۲۴۳۲ و ۲۴۳۴؛ وحید، توضیح المسائل، م ۲۴۴۵ و ۲۴۴۶ و خامنه ای، استفتاء، س ۴۸۷.

نگاه به بد حجاب
پرسش ۲۶. نگاه کردن به موهای زنان بد حجاب- که هیچ گونه امر و نهی در آنان تاثیر ندارد- چگونه است؟
آیات عظام امام، صافی، خامنه ای، فاضل و نوری: بنابر احتیاط واجب،
بدون قصد لذت و ترس افتادن به حرام نیز جایز نیست.۱
آیات عظام سیستانی، تبریزی، مکارم و وحید: اگر بدون قصد لذت و ترس افتادن به حرام باشد، اشکال ندارد.۲
آیه الله بهجت: بدون قصد لذت و ترس افتادن به حرام نیز جایز نیست.۳
۱. امام، تحریر الوسیله، ج۲، (النکاح) م۲۷؛ فاضل و نوری، التعلیقات علی العروه الوثقی، (النکاح)، م۲۷؛ صافی، هدایه العباد، ج۲، (النکاح)، م ۲۷۲ و خامنه ای، استفتاء، س ۵۸۲ و ۵۱۶.
۲. سیستانی: توضیح المسائل مراجع، ۲۴۳۴؛ تبریزی، التعلیقه علی منهاج الصالحین، (النکاح)، م ۱۲۳۲؛ مکارم، استفتاء ات، ج۲، س۱۰۲۹ و ۱۰۳۹و تعلیقات علی العروه الوثقی، (النکاح) م۲۷؛ وحید، توضیح المسائل، م ۲۴۴۳.
۳. دفتر: بهجت

نگاه به روستایی
پرسش۲۷. در بعضی از مناطق ایران، زنان روستانشینی هستند که نوعاً خود را نمی پوشانند؛ آیا می توان بدون قصد لذت به آنها نگاه کرد؟
آیات عظام امام، خامنه ای، صافی، فاضل و نوری: بنابر احتیاط واجب، بدون قصد لذت و ترس افتادن به حرام نیز جایز نیست.۴
آیات عظام تبریزی، سیستانی و وحید: چنانچه از زنان بی باکی است که اگر او را امر به حجاب کنند اعتنا نمی کنند نگاه به آنان بدون قصد لذت و ترس افتادن به حرام، اشکال ندارد.۵
آیات عظام مکارم و بهجت: اگر بدون قصد لذت و ترس افتادن به حرام باشد، اشکال ندراد.۶
۴. امام، تحریر الوسیله، ج۲ (النکاح) م ۲۷؛ فاضل و نوری، تعلیقات علی العروه، (النکاح)، م ۲۷، صافی، هدایه العباد، ج۲، (النکاح)، م۲۷.
۵. سیستانی، توضیح المسائل مراجع، م۲۴۳۴؛ وحید، توضیح المسائل، م۲۴۴۳؛ تبریزی، منهاج الصالحین، م۱۲۳۲.
۶. بهجت، توضیح المسائل مراجع، م۲۴۳۴؛ مکارم، استفتاءات، ج۱، س ۸۱۲.

نگاه به زنان اهل تسنن
پرسش ۲۸. آیا نگاه به مو و بدن زنان اهل تسنن جایز است؟
همه مراجع: خیر، نگاه به آنان همان حکم نگاه به زنان شیعه را دارد.۱
۱. العروه الوثقی، ج۲، (النکاح)، م ۲۷ و ۳۱.
نگاه به مسلمانان خارجی
پرسش۲۹. حکم نگاه کردن به زنان مسلمان که در کشورهای خارجی فاقد حجاب و پوشش اسلامی اند، چگونه است؟
آیات عظام امام، خامنه ای، صافی، فاضل و نوری: بنابر احتیاط واجب، بدون قصد لذت و ترس افتادن به حرام نیز جایز نیست.۲
آیات عظام تبریزی، سیستانی، مکارم و وحید: اگر بدون قصد لذت و ترس افتادن به حرام باشد، اشکال ندارد (مگر اینکه از زنانی باشند که اگر آنان را نهی کنند بپذیرند).۳
آیه الله بهجت: نگاه به آنان جایز نیست؛ هر چند بدونقصد لذت باشد.۴
۲. امام، تحریر الوسیله، ج۲، (النکاح)، م۲۷، فاضل و نوری، تعلیقات علی العروه، (النکاح)، م۲۷؛ صافی، هدایه العباد، ج۲، (النکاح)، م۲۷ و خامنه ای، استفتاء، س ۵۸۲ و ۵۱۶ و ۵۱۵.
۳. وحید، توضیح المسائل، م۲۴۴۳؛ سیستانی، توضیح المسائل مراجع، م ۲۴۴۳و sistani.org (نگاه)، س۲؛ تبریزی، التعلیقه علی منهاج الصالحین، (النکاح)، م۱۲۳۲؛ مکارم، استفتاءات، ج۱، س۸۱۲.
۴. دفتر: بهجت.

نگاه به غیر مسلمان
پرسش ۳۰. آیا نگاه کردن به زن غیر مسلمان که پوششی ندارد، جایز است؟
همه مراجع: اگر بدون قصد لذت و ترس افتادن به حرام باشد؛ تنها نگاه
به جاهایی از بدنشان که معمولاً آن را نمی پوشانند، جایز است.۱
۱. توضیح المسائل مراجع،۲۴۴۳؛ امام. تحریرالوسیله، ج۲، (النکاح)،م ۲۷؛ نوی، توضیح المسائل، م۲۴۳۰؛ مکارم، تعلیقات علی العروه، (النکاح)، م ۲۷؛ وحید، توضیح المسائل، م۲۴۴۳؛ دفتر: خامنه ای.

نگاه به کهنسال
پرسش ۳۱. آیا نگاه کردن به مو، گردن دست های زن کهنسال جایز است؟
همه مراجع: بدون قصد لذت، اشکال ندارد.۲
۲. سیستانی، منهاج الصالحین ج۳، (النکاح)، م۱۸؛ تبریزی، صراط النجاه، ج۱، س۸۹۰؛ بهجت، توضیح المسائل، م ۱۹۴۳؛ امام، نوری، فاضل و مکارم، تعلیقات علی العروه، (النکاح)، و ۳۵، دفتر: صافی.
پرسش ۳۲. حکم نگاه به زنان کهنسالی که چهره و موهای خود را آرایش و تزیین کرده اند، چیست؟
همه مراجع: در فرض مذکور، نگاه به آنان جایز نیست.۳
۳. سیستانی، منهاج الصالحین، ج۳، م۱۸؛ دفتر: همه مراجع.

نگاه پسر بچه
پرسش ۳۳. آیا پسر بچه ممیز، می تواند به مو و بدن نامحرم نگاه کند؟
همه مراجع (به جز مکارم و تبریزی): پسر بچه ممیز تکلیف ندارد و نگاهش به زن بی اشکال است؛ ولی بنابر احتیاط واجب، زن باید بدن و موی خود را از پسر بچه ممیزی که نگاهش به زن، باعث تحریک شهوت او می شود، بپوشاند.۴
۴. نوری، توضیح المسائل، م۲۴۳۱؛ توضیح المسائل مراجع، م ۲۴۳۵؛ وحید، توضیح المسائل، م ۲۴۴۴.
آیات عظام تبریزی و مکارم: پسر بچه ممیز تکلیف ندارد و نگاهش به زن بی اشکال است؛ ولی بهترست زن بدن و موی خود را از او بپوشاند.۱
تبصره. حکم «نگاه پسر بچه ممیز به زن بی اشکال است» در رساله های عملیه نیامده است؛ ولی از آنجا که فقیهای یکی از نشانه های تکلیف را بلوغ می دانند، پسر بچه ممیز مشمول آن قرار نمی گیرد.
۱. توضیح المسائل مراجع، م۲۴۳۵.

نگاه به زیور آلات
پرسش ۳۴. حکم نگاه به زیور آلات زن نامحرم از روی لباس چیست؟
آیات عظام امام، خامنه ای، فاضل و نوری: بنابر احتیاط واجب نگاه به آنها جایز نیست.۲
آیات عظام بهجت، خامنه ای، تبریزی، صافی، مکارم و وحید: نگاه به آنها جایز نیست.۳
آیه الله سیستانی: نگاه به گردنبند و مانند آن جایز نیست؛ ولی نگاه به الگو و دستبند آنان- بدون قصد لذت- اشکال ندارد.۴
۲. امام، نوری و فاضل، تعلیقات علی العروه، (الستر) م۱ و خامنه ای، سایت، نگاه.
۳. مکارم، تعلیقات علی العروه، (الستر)، م۱، تبریزی، صراط النجاه، ج۱، س ۸۸۴، خامنه ای، استفتاء، س ۴۷۷ و دفتر: بهجت، صافی و وحید.
۴. سیستانی، تعلیقات علی العروه، الستر، م۱.
پرسش ۳۵. نگاه کردن مردان به حلقه ازدواج یا انگشتر عقیق خانم ها چه حکمی دارد؟
آیات عظام امام، بهجت، خامنه ای، فاضل و صافی: نگاه به آن جایز نیست.۵
۵. امام، استفتاءات، ج۳، (احکام حجاب)، س ۳۶، خامنه ای، استفتاء، س ۴۷۷ و دفتر: بهجت، فاضل و صافی.
آیات عظام سیستانی، مکارم و نوری: بدون قصد لذت اشکال ندارد.۱
آیه الله تبریزی: نگاه به انگشتری که به طور معمول نزد زنان بزرگسال متعارف است اشکال ندارد؛ حتی اگر زنان جوان از آن انگشتر استفاده کنند.۲
آیه الله وحید: بنابر احتیاط واجب جایز نیست.۳
۱. نوری، استفتائات، ج۲، س۶۶۹، سیستانی، تعلیقات علی العروه، (الستر) م۱؛ مکارم، استفتاءات، ج۱، س ۸۰۱.
۲. تبریزی، صراط النجاه، ج۱، س ۸۸۲ و ۸۸۳.
۳. دفتر: وحید.

نگاه به ورزشکاران
پرسش۳۶. آیا دیدن ورزش فوتبال، کشتی و مانند آن، که مردان با شورت و زیر پوش بازی می کنند، از نزدیک برای زنان جایز است؟
همه مراجع (به جز بهجت، تبریزی و سیستانی): خیر، نگاه زن به بدن مرد نامحرم، جایز نیست؛ هر چند بدون قصد لذت باشد.۴
آیه الله بهجت: بنابر احتیاط واجب جایز نیست.۵
آیه الله تبریزی: اگر به قصد لذت یا ترس افتادن به گناه باشد، نگاه به بدن آنان جایز نیست.۶
آیه الله سیستانی: در ورزش فوتبال اگر نگاه با قصد لذت یا ترس افتادن به گناه باشد، حرام است و در ورزش کشتی بنابر احتیاط واجب، بدون قصد لذت نیز جایز نیست.۷
۴. خامنه ای، استفتاء، س ۴۸۷، امام، استفتاءات، ج۳، (نظر)، س۶ و ۳۹، صافی، جامع الاحکام، ج۲. س۱۶۵۲ و ۱۷۱۲؛ وحید، توضیح المسائل، م۲۴۴۲؛ نوری، توضیح المسائل، م ۲۴۴۲؛ مکارم، تعلیقات علی الهروه، (النکاح) م ۵۱، دفتر: فاضل.
۵. بهجت، توضیح المسائل، م۱۹۳۳.
۶. تبریزی، صراط النجاه، ج۱، س۱۴۸۷.
۷. دفتر: سیستانی.

نگاه به فیلم ورزشی
پرسش۳۷. حکم تماشای کشتی گیران و سایر ورزشکاران با بدن نیمه برهنه از تلویزیون برای بانوان چگونه است؟
آیات عظام امام، سیستانی، فاضل، نوری و وحید: اگر بدون قصد لذت و ترس افتادن به حرام باشد و باعث مفسده هم نشود، اشکال ندارد.۱
آیات عظام بهجت، صافی و مکارم: با توجه به اینکه نگاه به این نوع برنامه باعث فساد و تعییج شهوت می شود، جایز نیست.۲
آیات عظام تبریزی و خامنه ای: اگر به طور غیر زنده پخش شود و قصد لذت و ترس افتادن به حرام نباشد، اشکال ندارد.۳
تبصره. پاسخ یاد شده در جایی است که مردان ورزشکار و کشتی گیر، ناشناس باشند و گرنه به فتوای مراجع تقلید، تماشای آن حرام است.
۱. نوری، استفتاءات، ج۱، س۴۵۸؛ امام، استفتاءات، ج۳، (نظر)، س۱۲؛ تبریزی، صراط النجاه، ج۲، س۸۹۷ و ج۱، س۱۴۸۷؛ مکارم، استفتاءات، ج۲، س۱۰۳۰؛ دفتر: سیستانی، وحید.
۲. بهجت، توضیح المسائل، متفرقه، م۲؛ صافی، جامع الاحکام، ج۲، س ۱۶۰۷ و ۱۶۲۲ و دفتر: مکارم.
۳. خامنه ای، اجوبه الاستفتاءات، س۱۱۸۹.

نگاه به دختر بچه
پرسش ۳۸. آیا نگاه کردن به مو و بدن دختر نابالغ جایز است؟
آیات عظام امام، خامنه ای و سیستانی: اگر بدون قصد لذت و ترس افتادن به حرام باشد، اشکال ندارد؛ ولی بنابر احتیاط {مستحب}به جاهایی (مانند ران، شکم و سینه} که معمولاً انها را می پوشانند، نگاه نکند.۴
۴. امام، توضیح المسائل مراجع، م ۲۴۳۳ و تحریر الوسیله، ج۲، (النکاح)، م۲۵؛ سیستانی، منهاج الصالحین، ج۲، (النکاح)، م ۲۳ و خامنه ای، استفتاء، س ۶۲۰.
آیات عظام فاضل، مکارم و نوری: اگر بدون قصد لذت و ترس افتادن به حرام باشد، اشکال ندارد، ولی بنابر احتیاط واجب به جاهایی {مانند ران، شکم و سینه} که معمولاً آنها را می پوشانند، نگاه نکند.۱
آیه الله بهجت: اگر دختری است که خوب و بد را می فهمد، بنابر احتیاط واجب نگاه به او-خواه با قصد لذت باشد یا بدون آن- جایز نیست.۲
آیات عظام تبریزی، صافی و وحید: اگر دختری است که خوب و بد را می فهمد نگاه به او{هر چند بدون قصد لذت} جایز نیست.۳
۱. توضیح المسائل مراجع، م۲۴۳۳؛ نوری، توضیح المسائل، م۲۴۲۹.
۲. توضیح المسائل مراجع، م ۲۴۳۳.
۳. توضیح المسائل مراجع، م۲۴۳۳؛ تبریزی، التعلیقه علی منهاج الصالحین، م ۱۲۳۲، و صراط النجاه، ج۱، س۸۹۲؛ دفتر: وحید.
پرسش ۳۹. از دخترانی که کوچک و با چادر می باشند خوشم می آید، چون معنویت خاصی دارند؛ آیا نگاه کردن به آنها اشکال دارد؟
همه مراجع: اگر نگاه به آنان بدون قصد لذت و ترس افتادن به حرام باشد، اشکال ندارد.۴
۴. توضیح المسائل مراجع، م ۲۴۳۳، نوری، توضیح المسائل، م ۲۴۲۹، دفتر: وحید، خامنه ای.

نگاه به پسر بچه
پرسش ۴۰. حکم نگاه زن به بدن پسر بچه ممیز (به جز عورت او) چیست؟
همه مراجع (به جز بهجت): بدون قصد لذت اشکال ندارد.۵
۵. امام، تحریر الوسیله، ج۲، النکاح، م۲۶؛ صافی، هدایه العباه، ج۲، النکاح، م ۲۶، تبریزی، التعلیقه علی منهاج الصالحین، م ۱۲۳۴؛ سیستانی، منهاج الصالحین، ج۲ م ۲۴ و دفتر: وحید، خامنه ای، فاضل، نوری و مکارم.
آیه الله بهجت: اگر خوب و بد را می فهمد، بنابر احتیاط واجب نگاه به بدن او جایز نیست.۱
۱. بهجت، توضیح المسائل، م ۱۹۳۳.

نگاه به عورت بچه
پرسش۴۱. نگاه کردن به عورت بچه چه حکمی دارد؟
آیات عظام امام، سیستانی، فاضل، مکارم و نوری: نگاه کردن به عورت بچه ممیزی که خوب و بد را می فهمد، بنابر احتیاط واجب جایز نیست؛ هر چند از پشت شیشه و مانند آن باشد.۲
آیات عظام بهجت، خامنه ای، تبریزی، صافی و وحید: نگاه کردن به عورت بچه ممیزی که خوب و بد را می فهمد، جایر نیست؛ هر چند از پشت شیشه و مانند آن باشد.۳
۲. توضیح المسائل مراجع، م ۲۴۳۶؛ نوری، توضیح المسائل، م۲۴۳۲.
۳. توضیح المسائل مراجع، م۲۴۳۶، وحید، توضیح المسائل، م۲۴۴۵ و خامنه ای، استفتاء، س۵۱۵ و ۵۳۵.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

سوال امنیتی: