دوشنبه - ۱۳۹۹/۰۱/۱۸
صفحه اصلی >> گوناگون >> مناسبت ها >> عید در فرهنگ اسلامى

عید در فرهنگ اسلامى

پرسش :
عید در فرهنگ اسلامى چگونه ترسیم شده است؟
پاسخ :
واژه «عید» در اصل از فعل عادَ یَعُودُ است و براى آن معانى مختلفى گفته اند: از جمله «خوى گرفته»، «روزفراهم آمدن قوم» و «هر روز که در آن، انجمن یا تذکار فضیلتمند یا حادثه بزرگى باشد.»
گویند از آن رو به این نام خوانده شده است که هر سال شادى نُوینى بازآرد. [۱] و برخى برآنند که اصل واژه «عید» از «عادت» است، زیرا آنان (قوم) ، فامیل و خانواده ها به گرد آمدن دورهم در آن روز عادت کرده‏اند. [۲] لغتنامه«تاج العروس» درباره عید آورده است: عید در نزد عرب زمانى است که در آن شادیها و یا اندوه ها باز می گردد و تکرار می شود. [۳] و در فرهنگ معین در این باره آمده است: عید روز مبارکى است که در آن مردم جشن مى گیرند و شادى مى کنند و در این روز به همدیگر عیدى مى دهند، از قبیل هدیّه، پول، خلعت. [۴] عید نه به جامه رنگارنگ پوشیدن است که این عید کودکان است، نه به شربت و شیرینى و غذاهاى متنوّع خوردن است که این عید شکمبارگان است، نه به سیاحت و تفّرج بى محتوى پرداختن است که این عید ولگردان است، نه به بى بندوبارى، هرزگى و عیّاشى کردن است که این عید بوالهوسان است، نه به قاه قاه خندیدن و همدیگر را به مسخره گرفتن است که این عید غافلان است و نه آتش بازى کردن است که این عید خرافه پرستان است.
عید اسلامى موفّقیت در راه انجام وظیفه، تطهیر نَفس و تصفیه جان از ناپاکیها، تمرین صبر و استقامت و شکستن غرور و خودخواهى است.
اگر بخواهیم عید نوروز براى ما یک عید واقعى باشد، باید به ارزشهاى این عید که در سایه تعالیم اسلامى رنگ دینى پیدا کرده است توجّه کنیم و از ضد ارزشهاى آن که احیاى ارزشهاى جاهلى و سنّت هاى دوران آتش پرستى است، دورى نماییم.
در ذیل احادیث گهرباری از ائمه اطهار(علیهم السلام) درباره عید می آوریم:
پیامبر اکرم(صلى‏الله‏علیه‏و‏آله) فرمودند:
اِنَّ الْمَلائِکَهَ یَقُومُونَ عَلى أَفْواهِ السِّکَّهِ وَیَقُولُونَ: اُغْدُوا اِلى رَبٍّ کَرِیمٍ یُعْطِى الْجَزِیلَ وَیَغْفِرُ الَعَظِیمَ؛
فرشتگان الهى در صبحگاه روز عید بر سر کوچه‏ها مى‏ایستند و مى‏گویند: برخیزید و به دیدار پروردگار کریمى بروید که نعمتهاى فراوان مى‏دهد و گناهان بزرگ را مى‏بخشد.[۵] *******
امام علی(علیه‏السلام )فرمودند:
غُسْلُ الاَْعْیادِ طَهُورٌ لِمَنْ أَرادَ طَلَبَ الْحَوائِج بَیْنَ یَدَىِ اللّه‏ِ عَزَّوَجَلَّ وَاتِّباعٌ للِسُّنَّهِ؛
غسل کردن در روزهاى عید، هم سبب پاکیزگى و نظافت کسانى است که براى درخواست حاجت ـ گرفتن عیدى ـ به درگاه خداوند روى مى‏آورند و هم پیروى از سنت پیامبر اسلام صلى‏الله‏علیه‏و‏آله است. [۶] *******
امام صادق (علیه‏السلام )فرمودند:
اِذا کانَ یَوْمُ الَّنیرُوزِ فَاغْتَسِلْ وَالْبِسْ أَنْظَفَ ثِیابِکَ وَتَطَیَّبْ بِاَطْیَبِ طیبِکَ وَتَکُونُ ذلِکَ الْیَوْمَ‏صائما؛
هنگامى که نوروز آمد غسل کن و نظیف‏ترین لباس‏هاى خـود را بپوش و با خوشبوترین عطرها خود را معـطر ساز، و چه خـوب است که در این روز روزه‏دار بـاشى.[۷] *******
معلّى گوید: در عید نوروز به حضور امام صادق (علیه‏السلام)شرفیاب شدم،حضرت فرمودند:
امروز را مى‏شناسى؟ عرض کردم: روزى است که عجمها آن را بزرگ مى‏شمارند و در آن روز به یکدیگر هدیه مى‏دهند. حضرت فرمودند: …امروز روزى است که خداوند از بندگان خود پیمان گرفت تا او را عبادت کنند و به او شرک نورزند و به پیامبران و حجج الهى و ائمّه معصومین علیهم‏السلام ایمان بیاورند و… در این روز قائم ما(عج) ظاهر مى‏شود، و نوروزى نمى‏رسد مگر اینکه ما اهل بیت علیهم‏السلام ظهور اسلام و گشایش آن را توقّع داریم، چون نوروز از روزهاى ما و شیعیان ماست.[۸] پی نوشت ها:
[۱]. لغتنامه دهخدا، ذیل واژه عید
[۲]. لسان العرب، ابن منظور، ج ۳، ص ۳۱۹
[۳]. همان، ج ۸، ص‏۴۳
[۴]. فرهنگ معین، واژه عید و عیدى
[۵]. مستدرک الوسائل ح: ۶۶۷۸
[۶]. بحارالانوار، ج ۹۱، ۱۱۸
[۷]. وسائل الشیعه، ج ۵، ۲۸۸
[۸]. بحار الانوار، ج ۵۹، ۹۲

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

سوال امنیتی: