یکشنبه - ۱۳۹۷/۱۰/۳۰
صفحه اصلی >> گوناگون >> سینما در 30 نما >> بهشت و جهنم در سینما

بهشت و جهنم در سینما

چیستی و چگونگی بهشت و جهنم، یکی از موضوعاتی است که تصورات بسیاری از آن در فیلم ها دیده می شود. این فیلم ها در پی به تصویر کشیدن بهشت و جهنم، بخشی از داستان را در این مکان ها دنبال می کنند و تصویری مبتنی بر نگرش خود از این عالم نشان می دهند؛ برای نمونه در بخشی از فیلم « کنستانتین » گفته می شود، بهشت و جهنم درجایی از همین دنیا قرار دارد؛ ولی فقط بعضی انسان ها می توانند آن ها را ببینند.
جهنمی که فیلم به تصویر می کشد، شبیه اتوبانی شلوغ و پر ترافیک در شهر است. در این مکان، انبوه خانه و اتومبیل دیده می شود که در فوران گرما و آتش محصور شده اند. موجوداتی شیطانی که نیمی از سرشان از بین رفته در این خیابان ها دنبال طمعه می گردند. زیرا این مکان، جایگاهی قرار دارد که جهنمیان در حال عذاب اند. « کنستانتین » با استفاده از ظرف آب و یک گربه از دنیا به جهنم می آید تا سرنوشت خواهرِ پلیسش را پی گیری کند. خواهر او که خودکشی کرده در جهنم قرار دارد و همانند زمان خودکشی خود را دائماً از جایی به پایین پرتاب می کند.
جهنم در فیلم « رانندگی خشمگین »(۱) جایی شبیه یک شهر با انبوهی از آتش است که پلی به جهان مادی دارد. شخصیت اصلی داستان برای نجات دخترش و مقابله با شیطان که در کالبد انسانی درآمده با اتومبیل از جهنم فرار می کند و به دنیا می آید تا انتقام خود را محقق سازد. پس از اتمام کار دوباره همراه فرشته ای که از نگهبانان جهنم است با اتومبیلی قدیمی به جهنم باز می گردند.
فیلم « چه رؤیاهایی می آیند » نیز بهشت و جهنم را به تصویر می کشد. بهشت جایی رنگارنگ است که تصاویر و صحنه هایی غیر مادی در آن وجود دارد. جهنم جایی در دنیای زیرین است که موجوداتی ترسناک، آن را احاطه کرده اند و جهنمیان را عذاب می دهند. مردی که تصادف کرده و به بهشت آمده، برای نجات همسرش از جهنم به آن مکان می رود و موفق می شود برخلاف قوانین آن جهان، همسرش را از جهنم خارج کند و به بهشت بیاورد.
دختر کشته شده در فیلم « استخوان های دوست داشتنی » به بهشت می رود و در آن جا به دیگر مردگان ارتباط دارد. بهشت در این فیلم جایی زیبا است که طبق اندیشه و خواست افراد شکل می گیرد. به این علت که شخصیت اصلی، یک نوجوان است، بهشت جایی با نمادهای کودکانه است و تصورات او در شکل آن تأثیر می گذارد.
از مجموع آیات قرآن که در زمینه بهشت آمده، به دست می آید که بهشت به صورت باغ های بسیار با صفا و بی مانند است که قابل مقایسه با باغ های این جهان نیست و در قرآن، این گونه ترسیم شده تا برای انسان ها قابل درک باشد؛ و گرنه حقیقت آن فراتر از درک ما است.
در بهشت، نعمت های فراوانی از جمله باغ های بهشتی، ساختمان ها و قصرها، سایه های لذت بخش، فرش ها و تخت ها، غذاها و ظرف ها، نوشیدنی های پاک، لباس ها و زینت ها، همسران بهشتی، خادمان، پذیرایی کنندگان و… وجود دارد. بهشتیان ازنعمت ها و لذت های روحانی از جمله احترام مخصوص، صلح، صفا، امنیت، دوستان با وفا، برخوردهای پر از محبت، احساس خشنودی خدا، نظر رحمت خدا به آنان، در اختیار داشتن تمام خواسته ها و… برخوردارند.(۲)
هم چنین جهنم جایی است که گنه کاران در آن عذاب می شوند. از آیات و روایت برمی آید که دو نوع عذاب برای جهنمیان وجود دارد: عذاب های جسمانی وروحانی. عذاب های جسمانی عبارت است از: مجازات های سخت و سنگین، نوشیدنی های هلاک کننده و لباس های مخصوص دوزخیان. عذاب های روحانی عبارت است از: غم و اندوه جان کاه، حسرت بی پایان، تحقیر و سرزنش فراوان و دیگر آلام و دردهای روحی. این مجازات ها با اعمال آنان در دنیا هماهنگ است.(۳)
مطالب یاد شده توصیفی از بهشت و جهنم است که مضمون فیلم های یاد شده در بخش های مطابق آن و در بخش هایی با آن مخالف است که بررسی اجمالی آن دو چنین نتیجه ای دارد؛ اما نکته ای باقی ماند که در این فیلم ها بهشت و جهنم وجود دارند و خلق شده اند.
شیخ مفید (رحمه الله) در این باره می نویسد:
« بهشت و جهنم در این زمان خلق شده اند و روایات هم بر همین مطلب وارد شده اند و اهل شرع نیز در این باره اجماع دارند. »(۴)
در باره مکان بهشت و جهنم نیز اقوال گوناگونی آمده است. خواجه نصیرالدین طوسی در این باره می نویسد:
« حق این است که مکان بهشت و دوزخ را نمی دانیم ».(۵)
در فیلم های یاد شده، گاهی تعبیر می شود که بهشت و جهنم جایی در همین جهان ا ست و گاهی هم مکان آن، نامشخص و در جهانی غیر مادی نشان داده می شود.

پی‌نوشت‌ها:

۱. Drive Angry
۲. مکارم شیرازی، ناصر و دیگران، پیام قرآن، ج۶، صص ۲۲۸ – ۳۰۴.
۳. همان، ج۶، صص ۴۲۳- ۴۷۲.
۴. ابن محمد بن نعمان، محمد ، أوائل المقالات، ص ۱۲۴.
۵. ابن محمد بن الحسن، محمد، تلخیص المحصل، ص ۳۹۵.

منبع مقاله :
امین خندقی، جواد، (۱۳۹۱)،دین در سینما گزاره های اعتقادی،قم: ولاء منتظر(عج)، چاپ اول

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

سوال امنیتی: